Cumhuriyet Dönemi Türk resminde (1923-1950) sosyal ve kültürel alanda kadın imgesinin incelenmesi

Cumhuriyet Dönemi, 1923 ile 1950 yılları arasında, Türk Resim sanatında Sosyal ve kültürel alanda incelenen "Kadın İmgesi" Cumhuriyet'in kuruluşundan itibaren toplumsal ve sosyal haklarını birçok batılı ülkedeki hemcinslerinden daha önce elde etmiştir. Dolayısıyla bu dönemdeki kadınlar çağdaş, laik, Atatürk İlke ve İnkılapları'nın uygulayıcısı, koruyucusu olarak, milli mücadele döneminde de olduğu gibi en ön safta yer almıştır. Yeni Türkiye Cumhuriyeti'nin çağdaş nesillerini eğitecek kadınlar modern, laik, öğretmen ve anne vasıflarını üzerinde toplamıştır. Resim sanatçılarının tuvallerinde oluşan bu kadın imgesinin Cumhuriyet dönemine (1923-1950) yansımalarının incelenmesi araştırmanın temel amacıdır. Araştırmada Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet dönemi Türk resim sanatında (1923-1950) meydana gelen gelişmeler ışığında, sanatçıların yeni üslup ve fikirlerle kurdukları gruplar, yaptıkları eserler ve sergiler hakkında, litaretür taraması yapılmıştır. Cumhuriyet sonrası oluşan yeni kadın imgesinin Cumhuriyet dönemi Türk resmine olan yansımalarını ortaya çıkarmak için, sanatçıların yaptığı çalışmaların analizleri yapılarak incelenmiştir. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüm Problem cümlesi, araştırmanın önemi, amacı ve sınırlılıklarından oluşmaktadır. İkinci bölümde, Cumhuriyet öncesi ve Cumhuriyet sonrası (1923-1950) Türk Resminde sanatçıların eserleri, oluşturdukları gruplar ve üslup anlayışları içinde incelenmiştir. Ayrıca bu dönemde resim sanatı ve sanatçılar için önemli bir yer tutan inkılap sergileri ve yurt gezileri hakkında literatür bilgisi verilmiştir. Üçüncü bölümde, Araştırmanın yöntemi, araştırma modeli, evren ve örneklemi ele alınarak veri toplama teknikleri ile sıralandırılmıştır. Dördüncü bölümde Bulgular ve Yorumlar kısmında Cumhuriyet sonrası " Kadın İmgesi" incelendikten sonra; Cumhuriyetin ilanından 1950 yılına kadar olan bölümdeki sanatçıların bazıları seçilerek, resimlerinde kadın imgesini nasıl ele aldıkları, eser analizleri yapılarak ortaya konmuştur. Beşinci bölümde Sonuç kısmında ise yeni kurulan Türkiye Cumhuriyetinde Türk kadınının kazandığı haklar, toplumda bulunduğu konum ve aldığı rollerin, Türk resim sanatına yeni "Kadın İmgesi" olarak yansımaları eski dönemlerle karşılaştırılarak değerlendirilmiştir. Kadın imgesi tarih boyunca resim sanatının vazgeçilmez konularından biridir. Kadına yüklenen görevler ve roller toplumlara göre değişim göstermiştir. Sanatçıların eserlerine de bu değişimler süreç içerisinde yansımıştır. Cumhuriyeti kuran aydın kitlenin oluşturduğu kadın profili; okumuş, bilgili, çağdaş, laik, modern kıyafetli, eşiyle yan yana ve aynı haklara sahip, iyi eğitimli ve öğretmen annedir. Devlet sanatçılara ve sanata bu dönemde çok destek olmuş, yurt dışına sanatçılar göndermiştir. Aynı zamanda sanatçıların halkla kucaklaşmaları amacıyla da yurt gezileri düzenlenmiş, sonrasında sergiler açılarak ödüller dağıtılmış, böylece sanatçının önü açılmıştır. Anadolu'daki ve büyük kentlerdeki kadınların tuvale yansıyan imgeleri, taşralı ve kentli kadını birbirine yaklaştırmış, yeni bir Cumhuriyet "Kadın İmgesi" oluşmasını sağlamıştır. Anahtar Sözcükler: Cumhuriyet, Sanat, Kadın, İmge, Resim, Modern,