Cumhuriyet dönemi Türk romanında antikahraman (1950-1980)

Modern bir edebî tür olan roman, sorunsal bireyin etrafında şekillenmesi itibariyle geleneksel kahraman modelini, kadim sınırları ve ilkeleri içinde barındırmak için elverişli değildir. Romanın dünyasında kahramanın ideal nitelikleri, muzaffer kimliği ve döngüsel yaşantısı deforme olur. Modenleşmeyle değişen yaşam koşulları, zaman ve gerçeklik algıları, bireyin toplum ve devletle ilişkisi, kentleşme ve kamusal alanın yükselişi, yersizyurtsuzluk düşüncesi, savaş atmosferinin yol açtığı psikoloji gibi etkenlerin romana yansıması başkişilerin başarısızlık, yabancılaşma, kimliksizlik, iletişimsizlik, güçsüzlük gibi antikahraman özelliklerine bürünmesi şeklinde tezahür eder. Bu çalışmada Cumhuriyet dönemi Türk romanında (1950-1980) antikahramanın oluşumu, gelişimi ve özellikleri ortaya çıkarılmaya çalışılacaktır. Dört bölümden oluşan tezimizin birinci ve ikinci bölümlerinde mitolojik dönemlerden itibaren kahraman kavramındaki dönüşümlerin ve modernleşme süreçlerinin antikahramanın oluşumuna etkileri belirlenecektir. Üçüncü bölümde antikahramanın kavram çerçevesi, beslendiği karakterler ve tipler, çeşitlenme biçimleri, kişilik özellikleri, kurgudaki yeri tespit edilecek ve Türk romanına etki eden dünya edebiyatı örnekleri irdelenecektir. Türk romanındaki gelişimi ise önce genel hatlarıyla Tanzimat'tan 1950'ye kadar, ardından 1950-1980 yılları arasındaki seyri içinde değerlendirilecektir. Dördüncü bölüm, 1950-1980 yılları arasında ilk yayımları yapılan romanlar arasından seçilen, kavramı en vazıh ve kapsayıcı şekilde görmemizi sağlayacağını düşündüğümüz yirmi romandaki antikahraman başkişilerin ayrıntılı incelenmesine ayrılmıştır. Anahtar Kelimeler: Türk Romanı, Antikahraman, Kahraman, Başkişi, Modernleşme