D vitamin eksikliği için üriner kalsiyum eşik değeri belirlemesi

Amaç: Bu çalışmada D vitamini eksikliği olan bireylerde serum vitamin D düzeyleri ile üriner kalsiyum atılımı arasında bir ilişki olup olmadığı ve anlamlı bir ilişki saptanması durumunda üriner kalsiyum atılımı eşik değerinin belirlenmesi amaçlandı. Gereç ve yöntem: Bu çalışma Şubat 2016 - Ocak 2017 tarihleri arasında yapılmış olup, çalışmaya Erzincan Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıklar polikliniğinde görülen, 30-50 yaş arası 400 gönüllü dahil edildi. Vitamin D düzeylerini veya idrar kalsiyum atılımını etkileyebileceğinden idrar yolu enfeksiyonu saptanan 38 vaka, kreatinin yüksekliği saptanan 10 vaka ve D vitamin yetersizliği saptanan 33 vaka çalışmadan çıkarıldı. Sonuç olarak çalışmamıza 319 vaka dahil edildi. Hastaların cinsiyet, yaş, boy, kilo, vücut kitle indeksi, sistolik-diyastolik kan basınçları gibi demografik verileri ile tam kan sayımı, serum 25-OH vitamin D, parathormon (PTH), kalsiyum, albumin, fosfor, tiroid stimulan hormon (TSH), magnezyum, lipid profili (total kolesterol, trigliserid, LDL, HDL), alkalen fosfataz, kreatinin ve idrarda kalsiyum, kreatinin düzeyleri dökümente edildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 319 vakadan 265'i D vitamini eksikliği grubunda, 54'ü kontrol grubunda (D vitamini normal seviyelerde) idi. D vitamini eksikliği ve kontrol grubu arasında cinsiyet, yaş, vücut kitle indeksi, sistolik ve diyastolik kan basıncı açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. D vitamini eksikliği grubunun PTH değerleri ortalama 88,57±69,08 ng/L iken kontrol grubunda ortalama 55,52±27,08 ng/L idi (p=0,001). D vitamini eksikliği grubunun kalsiyum değerleri ortalama 9,56±0,46 mg/dL ve kontrol grubunda ortalama 9,95±2,73 mg/dL idi (p=0,032). Parathormon değerleri D vitamini eksikliği grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek iken, kalsiyum değerleri D vitamini eksikliği grubunda kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük bulundu. İki grup arasında fosfor, alkalen fosfataz, magnezyum, kreatinin, albümin, TSH, total kolesterol, trigliserid, LDL kolesterol, HDL kolesterol ve tam kan sayımı parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Spot idrarda kalsiyum değerleri D vitamini eksikliği grubunda ortalama 9,63±8,17 mg/dL (min. 0,43 ve max. 56,38) iken kontrol grubunda 10,81±8,74 mg/dL (min. 0,81 ve max. 41,00) idi (p=0,337). Spot idrarda kalsiyum/kreatinin oranı D vitamini eksikliği grubunda ortalama 0,08±0,06 ve kontrol grubunda 0,09±0,07 idi (p=0,197). D vitamini eksikliği grubu ile kontrol grubu arasında spot idrarda kalsiyum düzeyleri ve spot idrarda kalsiyum/kreatinin oranları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Vitamin D düzeyleri ile spot idrarda kalsiyum değerleri (r:0,058 ve p:0,298) ve spot idrarda kalsiyum/kreatinin oranları (r:0,060 ve p:0,288) arasında korelasyon saptanmadı Sonuç: Çalışmamızda vitamin D eksikliği saptanan vakalarda kontrol grubuna göre idrarda kalsiyum atılımı bir miktar azalmakla birlikte istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Aynı zamanda vitamin D düzeyleri ile idrarda kalsiyum atılımı arasında korelasyon saptanmadı. Bulgularımız spot idrarda ölçülen kalsiyum değerlerinin, vitamin D eksikliğini saptamada yararlı bir belirteç olabileceğiyle ilgili yeterli kanıt sunmayıp, bu konuda daha detaylı çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Kalsiüri, parathormon, spot idrarda kalsiyum, vitamin D eksikliği