Dahili kliniklerden 3.basamak dahili yoğun bakım ünitesine transfer edilen sepsis tanılı hastalarda ürik asit düzeyiyle mortalite arasındaki ilişki

Amaç:Yaptığımız bu çalışmada amacımız Şubat 2022 -Şubat 2024 döneminde dahili kliniklerden yoğun bakım ünitesine kabul edilen sepsis tanılı hastaların, giriş anındaki ürik asit değerlerinin, başta yoğun bakım mortalitesi olmak üzere, altta yatan komorbiditelerin mortalite ile ilişkisini ve mevcut yoğun bakım skorlama sistemlerinin mortalite ile ilişkisini ortaya koymayı hedefledik. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Dahiliye Yoğun Bakım Ünitesinde 01.02.2022-01.02.2024 tarihleri arasında dahili kliniklerden yoğun bakım ünitesine kabul edilen sepsis tanılı 126 hastanın bilgileri hastane bilgi yönetim sisteminden alınıp retrospektif olarak incelendi. Hastaların ,komorbiditeleri,hemogram sonuçları,albümin ve CRP düzeyleri, enfeksiyon odağı,yoğun bakımda kalış süresi,sağ kalımları ve 2021 sepsis kılavuzunda yer verilen SOFA (Sequential Organ Failure Assessment ) kriterlerine göre SOFA puanları,APACHE skoru,platelet değerleri,renal replasman ihtiyacı,akut böbrek hasarı,RDW,lenfosit,albümin,ürik asit düzeyleri,laktat,üre,kreatin,fosfor potasyum düzeyleri değerlendirildi.Bu değerlere göre ürik asit ve diğer belirteçlerin sepsis tanılı hastalardaki mortalite düzeyi arasındaki ilişki incelendi. Bulgular:Çalışmamızda 126 hasta incelendi.Çalışmamızda elde edilen sonuçlara göre tüm hastaların yaşlarının ortalaması 61,21 ± 16,71 olarak belirlendi.Hastaların %56,3'sinin erkek, %43,7'inin kadın olduğu saptandı.Hastalarda bulunan komorbiditeler arasında birinci sırada %24,4 diyabetes mellitus bulundu. Çalışmamızdaki hastalarda en sık enfeksiyon odağı %57,9 oranla akciğer olarak saptandı.Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında SOFA skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (t=9,047; p<0,001).Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında APACHE skorları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu(p<0,001).Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında akut böbrek hasarı oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmuştur (p<0,05).Sağ olan hastalarda akut böbrek hasarı bulunma oranı ex olanlara göre daha düşük olduğu saptandı.Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında invaziv mekanik ventilatöre bağlı olma oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,001). Sağ olan ,,,,,,,,,,, hastaların invaziv mekanik ventilatöre bağlı olma oranı ex olanlara göre daha düşük olduğu tespit edildi.Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında septik şok geçirme oranı açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (p<0,001). Sağ olan hastalarda septik şok oranı ex olanlara göre daha düşük olduğu belirlendi. Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında takip süresi açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (Z=-2,327; p<0,05).Sağ olan hastaların takip sürelerinin ex olanlara göre daha yüksek olduğu saptandı Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında platelet değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (t=3,617; p<0,001).Sağ olan hastaların platelet değerlerinin ex olan hastalara göre daha yüksek olduğu tespit edildi. Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında CRP değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (t=-4,512; p<0,001).Sağ olan hastaların CRP değerlerinin ex olan hastalara göre daha düşük olduğu tespit edildi. Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında prokalsitonin değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu (Z=-3,636; p<0,001).Sağ olan hastaların prokalsitonin değerlerinin ex olan hastalara göre daha düşük olduğu saptandı.Sağ olan hastalar ile ex olan hastalar arasında laktat değerleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu(Z=-4,680; p<0,05).Sağ olan hastaların laktat değerlerinin ex olan hastalara göre daha düşük olduğu belirlendi. Hastaların ortalama takip süresi 6,91 ± 8,07 gün olup ortalama sağ kalım süresi 11,46 ± 1,58 (%95GA=8,356-14,567) gün olarak belirlendi. Hastaların 7 günlük sağ kalım oranı %38,5,14 günlük sağ kalım oranı %27,6 ve 21 günlük sağ kalım oranı %14,8 olarak saptandı. Hastaların ürik asit değerlerinin mortalite üzerine etkisi incelenmesi amacıyla "Tek Değişkenli Cox Regresyon" analizi uygulandı.Elde edilen sonuçlara göre; ürik asit değerinin mortalite üzerine anlamlı etkisi saptanmadı. (p>0,05).Hastaların ortalama ürik asit ortalaması 5,40 ± 2,70 mg/dl olarak belirlendi.Sağ kalan hastalarda ortalama ürik asit değeri 5,59 ± 2,74 mg/dl olarak belirlendi.Ex olanlarda ise ortalama ürik asit değeri 5,32 ± 2,70 mg/dl olarak belirlendi Hiperürisemik,normoürisemik,hipoürisemik vakalar karşılaştırıldığındaysa mortalite açısından anlamlı bir fark saptanmadı.Ürik asit için yapılan Roc Curve eğrisinde herhangi bir anlamlı fark görülmedi. Sonuç:Dahili kliniklerden 3.basamak dahili yoğun bakım ünitesine transfer edilen hastalardaki ürik asit düzeyinin mortalite ile olan ilişkisi başta olmak üzere diğer belirteçlerin mortalite üzerindeki etkilerini inceledik. Çalışmamızda hiperürisemi ve hipoüriseminin mortalite üzerinde etkisi olmadığı bulundu.Diğer belirteçlerin başta SOFA ve APACHE olmak üzere mortalite üzerinde anlamlı etkisi olduğu bulundu. Bu bulgular ışığında serum ürik asit seviyesinin yoğun bakım skorlama sistemleri içerisine entegre edilmesi düşüncesi diğer yapılan çalışmalarda olduğu gibi anlamlı bir etkisi bulunmadı . Günlük olarak ürik asit seviyesinin takibinin mortaliteye etkisi, yatış anındaki ürik asit seviyesinin 30 ve 90 günlük mortaliteyi ön görmedeki katkısı konusunda ek çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler:Sepsis,Ürik asit,SOFA,APACHE