Dasatinib ile muamele edilen k562 hücre serisinde, dasatinib'in, pp2a katalitik ve regulatuvar alt birimlerinde, enzim aktivitesine ve protein ekspresyonu üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Kronik miyeloid lösemi (KML), kemik iliğinde beyaz kan hücrelerinde başlayan bir kanser tipi olup, hastaların neredeyse tamamında saptanan BCR/ABL translokasyonuna bağlı artmış tirozin kinaz aktivitesiyle karakterizedir. Translokasyon sonucu yeni kimerik gen oluşumuna bağlı aktivasyona neden olduğu bilinen ilk yeniden düzenlenme Philadelphia (Ph) kromozomudur. 9 ve 22 numaralı kromozomlar arasındaki translokasyon sonrasında meydana gelir. 9q34 bölgesine yerleşmiş olan ABL1 geninin 5' kısmına yakın bir bölgeden kırılması sonrasında 3' tarafında kalan parçanın, 22q11 BCR geninin 3' kısmına yakın bir bölgeden kırılması ve kırılan bu bölgeye füzyonu sonrasında ortaya çıkar. Füzyon sonrasında ortaya çıkan yeni kimerik gen, artmış tirozin kinaz aktivitesine ve anormal hücre lokalizasyonuna sahip bir ABL1 proteininin üretilmesine neden olur. Bu yeniden düzenlemeyle oluşan BCR-ABL1 kinaz aktivitesini inhibe etmek için hastalar Tirozin Kinaz İnhibitörleri (TKI) ile tedavi edilmektedir. Bu amaçla, Dasatinib BCR-ABL1'i inhibe etmek için uygulanan ikinci-nesil bir tirozin kinaz inhibitörüdür. KML'de İmatinib dirençli ya da tolere olmayan hastaların tedavisinde kullanılan güvenli ve etkili bir inhibitördür. Dasatinib, lösemide hücrelerin büyüme ve bölünmesiyle ilgili sinyalleri inhibe eder ve sonuç olarak sinyallerin bloklanması hücrenin ölümüyle sonuçlanır. Dasatinib, birinci-nesil TKI olan imatinibden 325 kat daha etkili olsa da KML hastalarının %20'si genel olarak ilaç tedavisine yanıt vermemektedir. Bu durum, tedavide etkin olabilecek alternatif ilaçların gündeme gelmesini ve olası direnç mekanizmalarının aydınlatılmasını gerektirmektedir. BCR-ABL1-indüklü KML'de genomik ya da fonksiyonel değişime uğramış birçok hücresel olayda fonksiyon gören protein fosfotaz 2A (PP2A) gibi yapıların incelenmesi bu sorulara yanıtlardan biri olabilir. Protein fosfotazlar, hücrede fosforilasyon-defosforilasyon dengesinin sağlanması açısından son derece önemlidir. Yapılan çalışmalarda KML'de (PP2A) aktivitesinin değiştiği saptanmıştır. PP2A, hücresel homeostazı sağlayan en önemli serin-treonin fosfotazdır. PP2A, 65kDa yapısal A alt birim ve 36 kDa katalitik C altbirim ve düzenleyici B alt birimden oluşur. Yapılan birçok çalışma sonucu, hematolojik malignansilerde PP2A ekspresyonunun ve/veya fonksiyonunun inhibe olduğu ortaya koyulmuştur. Bu çalışmada amacımız, dasatinib ile muamele edilen K562 kronik myleoid lösemi hücre serisinde, PP2A enzim aktivitesi ve alt birimlerinin protein düzeyinde ekspresyon değişimini saptamaktır. Bu amaç ile dasatinibin KML'ye model oluşturan K562 hücre serisindeki sitotoksik etkisi WST-1 testi ile, apoptotik etkisi Annexin V ve Apo Direct Tunnel metodu ve sitostatik etkisi ise Hücre Döngüsü Analizi ile değerlendirilmiştir. PP2A'nın apoptoz ve hücresel sağkalım üzerindeki etkisini belirlemek için PP2A inhibitörü olan Okadaik asit (OA) ile çalışılmıştır. Dasatinib ile muamele edilen K562 hücre serisindeki değişen PP2A'nın enzim aktivitesi serin/treonin fosfataz analiz kiti, PP2A'nın alt birimlerindeki protein ifade düzeyleri ise Western Blot analizi ile değerlendirilmiştir. Dasatinibin, K562 hücre serisindeki sitotoksik etksi 4,6 Nm olarak belirlenmiştir. OA'nın PP2A'yı baskılanmasından dolayı apoptozda artış belirlenmiştir. İnhibitörler nedeniyle baskılanan PP2A'dan dolayı hücre döngüsü tutuklanmasında da değişiklikler kaydedilmiştir. Dasatinib ile muamele edilen hücrelerin PP2A enzim aktivitesi 72.saatte kontrole kıyasla azalmıştır. Western Blot analizi ile dasatinibin PP2A C alt birimin protein seviyesinin kontrole kıyasla azaldığı bulunmuştur. Sonuç olarak, dasatinibin hücre homeostazında rol oynayan PP2A'nın enzim seviyesini ve protein seviyesinde değişime neden olduğu belirlenmiştir. Böylece PP2A inhibitörlerinin KML tedavisinde terapötik hedef olarak katkı sağlayabileceğini düşünmekteyiz.