Değerli-yarı değerli taşlar ile metallerin oluşum ortamları ve spesifik kullanım alanları (gemoloji-mücevhercilik-litoterapi-radyestezi)

Radyometrik tarihleme ve diğer yöntemlerle dünyamızın yaklaşık yaşının 4.55 milyar yıl yaşında olduğu kanıtlanmıştır. Dünyanın oluşum süresi veya sonrasında yüzeyine çeşitli gök taşları çarparak yapılarında bulunan donmuş buzlar, silikatlar ve metaller yer kabuğuna katılmıştır. Bu durum belirli süreçlerle karaların ve okyanusların oluşmasına sebep olmuştur. Ağır metal ve nikel elementleri merkeze doğru inerek çekirdeği oluşturmuştur. Zamanla soğumaya başlayan yer kabuğu ilkel kabuğu oluşturmuştur. Tektonik levha hareketleri sonucunda günümüz kıtaları meydana gelmiştir. Ardından kayaç türleri olan magmatik (sokulum) kayaçlar, sedimanter (çökel) kayaçlar ve metamorfik (başkalaşım) kayaçlar meydana gelmiştir. Tüm bu jeolojik süreçlerin sonunda yer kabuğu yüzeyi ve içerisinde birtakım yapılar oluşmuştur. İlkçağlardan beri insanoğlunun dikkatini çeken bu yapılar, içerisinde bulunan değerli-yarı değerli taşlar ile metaller günümüze kadar önemini korumuştur. Değerli-yarı değerli taşlar ile metaller endüstri, kuyumculuk ve mücevhercilik sektöründe çeşitli şekillerde kullanılmıştır. TSE 6173-6174 listesinde bulunan 213 adet değerli-yarı değerli taşlar içerisinde tez içeriğinde daha çok kullanılan yaklaşık 80 adet süstaşı hakkında ve kuyumculuk ile mücevher alanında kullanılan 4 adet (altın, gümüş, platin, bakır) değerli metal hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Lapidary taş süsleme alanında kullanılan işlem ve yöntemlere, gemolojide yüksek değere sahip mücevher taşı analizlerinin kalite tespitinde kullanılan teknolojik aletlere ve kuyumculuk alanında kullanılan değerli metallerin alaşımında yapılması gereken teknikler detaylıca araştırma yapılarak irdelenmiştir. Bu kullanım alanlarının dışında spesifik olarak arkeo-gemoloji, mimari yapılar, edebiyat, felsefe, tıbbi jeoloji, litoterapi ve radyestezi (ışımduyu) gibi konularda değinilmiştir. Ayrıca değerli-yarı değerli taşların sertifikasyonu ve ekonomik potansiyeli hakkında kısa bilgilendirmeler yapılmıştır. Konumuz gereği değerli-yarı değerli taşlar ile metallerin oluşum süreçleri, özellikleri ve kullanım alanları hakkında literatür çalışmaları yapılarak daha detaylı bilgiler tezimiz içeriğine katılmıştır.