Demir-çelik sektöründe faaliyet gösteren ticari ve imalat firmaların finansal performanslarının değerlendirilmesi ve iç kontrol sistemlerinin finansal performansa etkisi: Hatay ili örneği

Bu çalışmanın amacı Borsa İstanbul (BIST) Ana Metal Sanayi Endeksinde ve Hatay ilinde faaliyet gösteren işletmelerin finansal performanslarının değerlendirilmesidir. Çalışmanın birinci bölümünde demir çelik ve sektör hakkında genel bilgiler verilmiştir. Ayrıca sektörün hem dünyada hem de Türkiye'de gelişimi anlatılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde firmaların finansal performanslarını ölçme yöntemleri ve iç kontrol konusu detayları ile ele alınmıştır.Çalışmanın üçüncü bölümünde ise Borsa İstanbul'un genel yapısı ve özellikleri, Hatay ilinin ekonomik özellikleri anlatılarak tezin ana konusu olan demir çelik sektörünün Hatay ili için önemi vurgulanmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümü olan araştırma ve uygulama bölümü ise iki kısımda ele alınmıştır. Birinci kısımda payları borsada işlem gören ve halka arz olan firmalar ve halka arz olmayan firmaların finansal performansları topsis yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışmada işletmelerin finansal performansları hem kendi içerisinde hem de birbirleriyle karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Topsis yönteminde ağırlıklandırma olarak entropi metodu olumsuz sonuçlar verdiği için, yapılan literatür çalışmaları ve alanında uzman akademisyenler ile yapılan görüşmeler sonucunda ağırlıklandırma yapılmıştır. Sonuç olarak, yapılan analizler halka arz olmuş işletmelerin halka arz olmayan işletmelere göre daha iyi finansal performansa sahip olduğunu göstermektedir. Araştırma ve uygulama bölümünün ikinci kısımında anket çalışması için 250 işletmeye ulaşılmış, fakat bu işletmelerden 101'i katılmıştır. SPSS programı kullanılarak, anketten elde edilen nicel veriler güvenilirlik analizi, frekans analizi, faktör analizi, T- testi, Tek Yönlü Varyans Analizi gibi tekniklerle analiz edilmiştir. Anliz bulgularına göre işletmenin tanımlayıcı soruları ile finansal performans ve iç kontrol alt faktörleri arasında anlamlı farklılıklar olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca işletmenin finansal performans alt faktörlerinin, iç kontrole ilişkin alt faktörlerden etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. Alan yazındaki araştırmalar genellikle halka arz olmuş firmaların finansal performansları incelenmektedir. Bu çalışmada ise hem BIST Ana Metal Endeksinde faaliyet gösteren firmaların hem de Hatay ilinde faaliyet gösteren fakat halka arz olmamış firmaların finansal performansları analiz edilmiştir. Ayrıca halka arz olan ve olmayan firmaların da finansal performansları karşılaştırılarak analiz edilmiştir. Bu yönüyle çalışma literatüre katkı sağlayacaktır.