Demokrasinin göstergelerinin refah üzerine etkisi: AB ülkeleri üzerine panel veri analizi

Demokrasi, halkın egemen olduğu bir yönetim biçimi olmakla beraber güçlü kurumsal yapıların var olduğu, kişisel hak ve özgürlüklere ve eşitliğe önem veren bir kavram olarak nitelendirilmektedir. Belirli bir demokratik kültürü olan ve demokrasiyi özümsemiş toplumların refah seviyelerinin ve gelişmişlik düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Demokrasi düzeyinin refah üzerine olan etkisini araştırma amacıyla çalışmada 2007 ile 2014 yılları arasındaki dönemi kapsayan veriler kullanılarak Avrupa Birliği ülkeleri analize dahil edilmiştir. Bu kapsamda dengeli panel veri analizi gerçekleştirilmiş, tesadüfi etkiler ve sabit etkiler modellerine yer verilmiştir. Çalışmada bağımsız değişkenlerden demokrasi göstergeleri olarak The Economist Demokrasi Endeksi ve Uluslararası Mülkiyet Hakları Endeksi ele alınmış, kontrol değişkenleri olarak ise enflasyon oranı, işsizlik oranı, kamu eğitim harcamaları, kamu sağlık harcamaları ve ticari açıklık oranı kullanılmıştır. Bağımlı değişkenler olarak ise kişi başına düşen GSYİH, İnsani Gelişme Endeksi ve Legatum Refah Endeksi kullanılmıştır. Çalışmada üç farklı model oluşturulmuş, bu kapsamda panel veri analizi gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları kapsamında demokrasinin refah üzerinde olumlu ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Avrupa Birliği ülkelerinde demokratikleşme düzeyi arttıkça refah seviyesi yükselmektedir. Anahtar Kelimeler: demokrasi, refah, Avrupa Birliği ülkeleri, panel veri analizi.