Demokrat Parti dönemi sosyal ve iktisadi politikaların kırsal alanda yarattığı değişim: Ordu ili özelinde

Bu tez çalışması temel hareket noktasını, Tek parti döneminin özellikle İkinci Dünya Savaşı sırasında Türkiye'de yaşanan toplumsal, siyasal ve ekonomik gerçeklikten alarak, savaş sonrası döneme ve oradan da çok partili yaşama geçilmesiyle gerçekleşen iktidar değişiminin, siyasal ve toplumsal hayat içinde gerçekleştirdiği dönüşümü incelemeyi amaçlamıştır. Savaş süreci içinde kitlelerin nasıl bir gerçeklikle karşı karşıya kaldığı resmedilmeye çalışılmıştır.Bu çerçeve içerisinde değerlendirdiğimizde CHP iktidarı, İkinci Dünya Savaşına girmemekle birlikte büyük ölçüde dış dünya koşullarının, bir o kadar da uyguladığı politikalarla toplumu yıkıcı etkilere açık bırakmıştı. Kırsal kesim, ağır vergiler ve tahsildar istismarlarıyla zor günler yaşamış, kentlerde ise enflasyon, mal kıtlığı ve ihtikâr kitleleri ezmişti. 1939 ve 1945 arası yoğun olarak yaşanan bu gerçeklik, son derece önemli siyasal sonuçlar yaratmış, ilerleyen yıllarda Türk siyasal yaşamında belirleyici bir etki yapmıştı.Bu belirleyici etkilerin başında, Türkiye'nin 1946'da çok partili hayata geçişi gelmektedir. Savaş sırasındaki uygulamaları unutmayan kitleler, örtük olarak da olsa, yöneten kesimi böyle bir değişime zorlamıştır. Toplumsal memnuniyetsizliği algılayan CHP iktidarı, değişimin önünde durmamış, toplumun var olan tansiyonunu doğru değerlendirerek, çok partili yaşama geçişi onaylamıştır.14 Mayıs 1950 seçimleri ise, 27 yıllık tek parti iktidarını değiştirmiş ve yerine alternatif bir siyaset anlayışını iktidara taşımıştı. Bu değişimin ilerleyen aşamalarda topluma nasıl taştığı, sosyolojik ve psikolojik etkilerinin neler olduğu, özellikle Ordu ili özelinde bizzat günlük hayatta ne yaşandığı ve bu süreçte bireylerin siyaseti ve siyasetçiyi algılama biçimlerinde bir değişme olup olmadığı, bu tezin merkezindeki temel sorunsallardan bazılarıdır.Bu temel sorunsallar çerçevesinde, Ordu ili özeline inilmiş ve hem CHP hem de Demokrat Parti yönetimi dönemlerinde, bölge köylüsünün yaşantısının izleri sürülmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, dönemi yaşamış köylülerle yapılandırılmış sorularla mülakatlar yapılarak görüşleri alınmıştır. Değişimin hem günlük hayatın pratiği içinde, hem de zihinsel ve psikolojik yönleriyle var olup olmadığı resmedilmeye çalışılmıştır.Anahtar Kelimeler: Ordu, Tek Parti Sistemi, Çok Parti Sistemi, Demokrasi,2. Dünya Savaşı, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti.