Demokrat Parti'nin Türk siyasi hayatına ve Türkiye ekonomisine etkileri

Uzun süre tek partili dönemin etkili olduğu Türk siyasal hayatında ilk aşamada muhalefet partisi görevini üstlenen Demokrat Parti çok partili siyasal hayata geçiş sürecinin önemli dönüm noktalarından birini oluşturmuştur. Demokrat Parti kuruluşundan kısa bir süre sonra halkın desteğini almayı başarmış ve 4 Mayıs 1950 genel seçimleri ile iktidara gelerek siyasette on yıl boyunca aktif bir şekilde rol oynamıştır. Demokrat Parti güven duymadığı askeri bürokrasiyi değiştirmiş, dini meselelerde çeşitli uygulamalar getirmiş, Kore'ye asker çıkartılmasına karar vermiş ve Türkiye'nin NATO'ya üyeliği gibi siyasi birçok karar almıştır. 1954'ten sonra ekonomideki sorunların artmasına paralel bir şekilde siyasette de hararetli yıllar yaşanmaya başlanmıştır. Özellikle 6/7 Eylül olaylarının yaşanması, basını ve muhalefeti kontrol altına almaya yönelik müdahaleler, vatan cephesi ve tahkikat komisyonu gibi oluşumların kurulması siyasetteki dili sertleştirmiş ve toplumda huzursuzluğun artmasına yol açmıştır. Şüphesiz ki Demokrat Parti'nin politik kararlarını etkileyen en önemli unsur ekonomik göstergeler olmuştur. Bu nedenle çalışmanın son bölümünde, Demokrat Parti'nin on yıllık iktidar süresi boyunca, ekonomik kalkınma hamlelerinin neler olduğu ne derece başarı sağlandığı incelenmiştir. Demokrat Parti muhalefetteyken, tek parti iktidarının piyasaya yönelik müdahalesini eleştirmiş ve ekonomide liberal düzenin ilkelerinin geçerli olmasını savunmuştur. İktidara geldikten sonra ise özellikle ilk yıllarında bu anlayışı devam ettirdiği görülmüş ancak ekonomide elde edilen başarıların sürdürülememesi, uygulanmış olan iktisadi anlayışın değiştirilmesine neden olmuş ve devlet eli piyasalarda kendini hissettirmeye başlamıştır. Bu dönemde ekonomik kalkınmanın temeline zirai kalkınma konulmuş, tarımda köklü değişiklikler yaşanmıştır. Marshall yardımının büyük bir kısmının tarımsal uğraşlara yatırılmasıyla birlikte, ziraatta kullanılan ilkel yöntemlerin yerini makineler ve teknoloji almıştır. Tarlalara traktörlerin girmesi, çiftçiyi destekleyici politikaların uygulanması, kooperatifleşme, vergi reformu ve kredi kolaylığı gibi uygulamalar zirai dönüşümün göstergesi olmuştur. Bu tez çalışmasında 14 Mayıs 1950 yılında iktidara gelen Demokrat Parti'nin, Türk siyasi tarihindeki çalışmaları hakkında bilgi verilmiş ve Demokrat Parti'nin ekonomik hayatta, özellikle tarım alanında nasıl bir değişim ve dönüşüm yarattığı incelenmiştir.