Demokratik sistemlerde temsilde adalet ilkesinin gerçekleştirilmesi

Yöneten- yönetilen ilişkisi bağlamında karar alma süreçleri ve vatandaşların karar alma süreçlerine katılımı anayasa hukukunun önemli konuları arasında yer almaktadır. Antik Yunan'daki doğrudan demokrasi anlayışının artan nüfus ve genişleyen toprak parçaları nedeniyle uygulanamaz hâle gelmesi, temsili demokrasinin zorunlu olarak uygulanmasındaki en önemli nedenlerdendir. Demokratik sistemlerde siyasi iktidarın meşruiyet kaynağını seçimler oluşturmaktadır. Dört bölümden oluşan bu çalışmanın birinci bölümünde demokratik sistemlerde temsilin kurumsallaşması incelenecektir. Bu bağlamda demokrasinin geçirdiği dönüşüme yer verilerek demokrasi kavramına yüklenen anlam ifade edilecektir. Ardından siyasal temsil olgusunun tarihsel süreçteki gelişimi ve egemenliğin kullanımı bağlamında temsili demokrasi anlayışına ve emredici vekâlet teorisine yer verilecektir. Çalışmanın ikinci bölümünde ise, demokratik araçların temsilde adalet ilkesine yansıması bağlamında öncelikle siyasi partilerin demokratik sistem üzerindeki belirleyicilikleri anlamlandırılacaktır. Seçim kavramı anlamlandırılırken seçme hakkı ve seçim sistemlerine ilişkin tarihsel olarak Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına ayrıntılı bir biçimde yer verilecektir. Çalışmanın üçüncü bölümünde ise seçim sistemlerinde temsilde adalet ilkesiyle bağdaştırılması tartışılan yönetimde istikrar ilkesine yer verilecektir. İstikrar kavramının türleri ifade edilirken özellikle demokratik siyasi sistemin istikrarı ile hükümet istikrarı arsındaki farka değinilecektir. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise temsilde adalet ilkesini zayıflatan olgular ifade edilecektir. Seçme hakkına ilişkin kısıtlamalar, aday olma yasakları, seçim barajları, gerrymandering uygulamaları ve parti içi demokrasi kavramlarına yer verilerek, Türkiye'deki görünümleri ifade edilecektir.