Demokratik siyasal rejim ve mukayeseli anayasa hukuku açısından Türkiye Cumhuriyeti ve Kırgızistan Cumhuriyeti hükümet sistemlerinin incelenmesi

Türk ve Kırgız anayasalarının tarihi incelendiğinde hükûmet sistemlerinin sıklıkla tartışma konusu olduğu görülmektedir. Bu nedenle tezimizin ana konusu iki ülkenin hükûmet sistemlerinin karşılaştırılmasıdır. Aslında hükûmet sistemi arayışlarının altında yatan neden siyasal açıdan yaşanan hükûmet krizlerine çözüm üretme isteğidir. Türkiye'de birçok kez anayasa değişikliği yapılmıştır. Bu değişikliklerle birlikte hükûmet sistemi de değiştirilmiştir. Osmanlı İmparatorluğu'nda 1876 Kanun-u Esasî döneminde mutlak monarşiden meşrutiyete geçilmiş olmasına karşın sistemde yine de padişah etkili olmuş; II. Meşrutiyet döneminde yapılan 1909 Anayasa değişiklikleri ile padişahın siyasal sistemdeki etkinliği son bulmuş, yasama da Meclis-i Mebusan, yürütme de Heyet-i Vükelâ güçlenmiştir. 1921 Anayasası'nda "Meclis Hükûmeti Sistemi", 1924 Anayasası'nda "Parlamenter Hükûmet Sistemi ile Meclis Hükûmeti Sisteminin oluşturduğu karma bir model", 1961 Anayasası'nda ise "Saf Parlamenter Hükûmet Sistemi" benimsenmiştir. 1982 Anayasası'nda 2007 yılına kadar "Saf Parlamenter Hükûmet Sistemi", 2007 ile 2017 arasında "Yarı Başkanlık Sistemi" uygulanırken; 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ve 16 Nisan referandumu ile bazı yönlerden başkanlık sistemine benzeyen "Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemine" geçilmiştir.