Denetimli serbestlik tedbiri uygulanan madde bağımlısı bireylerin aile ve sosyal çevreleri ile olan ilişkileri

Denetimli serbestlik (DS) uygulaması; kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran kişileri hapis ile cezalandırılmak yerine tedaviye ve terapiye ihtiyaç duyulan kişiler olarak görmektedir. Uygulama maddeye bulaşanlara aileleri ve sosyal çevreleri içerisinde yaşamlarını sürdürerek maddeyi bırakma konusunda ciddi bir şans tanımaktadır. Bu araştırmanın amacı; haklarında denetimli serbestlik tedbiri uygulanan madde kullanan bireylerin madde bağımlısı olmadan önce ve olduktan sonraki aile ve sosyal çevreleri (okul, iş, arkadaş) ile olan ilişkilerini, denetimli serbestlik deneyimleri ve geleceğe yönelik beklentilerini ortaya koymak olarak belirlenmiştir. Bununla beraber madde kullanan bireylerin aile yapılarının, aile dinamiklerinin ve sosyal çevrelerinin madde kullanımı üzerindeki etkisi ve bireyleri maddeye iten sebepler irdelenmiştir. Araştırmaya, Batman Bölge Devlet Hastanesi DS polikliniğine sevk edilen 18-40 yaşları arasındaki 18 erkek katılmıştır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış olup örneklem olarak da yorumlayıcı fenomenolojik desende kullanılan amaçlı örnekleme yöntemlerinden "maksimum çeşitlilik örneklemesi" kullanılmıştır. Elde edilen bulgular ise betimsel analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, katılımcıların madde kullanımından sonra aile ve sosyal çevreleri ile olan ilişkilerinde olumsuz anlamda değişimlerin olduğu, aile içi dinamiklerinin ve sosyal çevrelerinin madde kullanımı üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca katılımcıları madde kullanımına iten en önemli sebeplerin başında merak, özenti ve arkadaş çevresinin etkisi olduğu görülmüştür. Bununla beraber DS tedbiri uygulamasının madde kullanımını azaltma veya bıraktırma üzerinde olumlu bir etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Aile, aile dinamikleri, denetimli serbestlik, madde bağımlılığı, nitel araştırma