Deneysel diyabet oluşturulan ratlarda bazı akut faz proteinleri ve iz elementler arasındaki ilişkiler

Diyabetes mellitus, kan şeker düzeyinin yüksekliği ile karakterize, kronik ve çok tehlikeli bir hastalıktır. Tüm dünyada yaygın olarak rastlanır. Diyabetli hastalarında yavaş fakat devamlı bir tahribat söz konusudur. Akut faz cevap herhangi bir doku hasarını takiben kısa sürede ortaya çıkan nonspesifik bir reaksiyondur. İnfeksiyöz, immunolojik, neoplastik, travmatik ya da paraziter nedenlerden dolayı oluşur. Akut faz reaksiyonun en önemli özelliği, karaciğerden CRP, seruloplazmin ve haptoglobin gibi akut faz proteinlerinin üretimidir. Bu çalışmada deneysel diyabet oluşturulmuş ratlarda CRP, haptoglobin ve seruloplazmin gibi akut faz proteinleri ile bunlarla ilişkili olan önemli iz elementlerden Fe, Cu ve Zn düzeylerinin belirlenmesi ve bunların birbirleriyle ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Çalışmada 27 adet Wistar rat kullanılmıştır. Deneme grubunda bulunan 16 rata diyabet oluşturmak amacıyla 0,01 M sodyum sitrat tamponu (pH 4.5) içinde streptozosin (572201, Calbiochem) 50mg/kg intraperitonal olarak uygulanmıştır. Enjeksiyonu takiben 21 gün sonra hayvanlar 12 saat süre ile aç bırakılmış, kan glukoz düzeyleri belirlendikten sonra eter anestezisi altında kalp içi kan örnekleri toplanmış ve servikal dislokasyon ile ötanazi uygulanmıştır. Kan alımını takiben serum örnekleri ayrılmış, CRP, haptoglobin, seruloplazmin, Fe, Cu ve Zn analizleri yapılmıştır. Elde edilen sonuçlar istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Deneysel diyabet oluşturulan ratlarda CRP ve haptoglobin düzeylerinin önemli düzeyde etkilendiği fakat seruloplazmin düzeyinde kontrol ve diyabetli grup arasında fark olmadığı gözlenmiştir. Fe ve Cu düzeylerinin diyabetli ratlarda kontrol grubundan yüksek; Zn düzeyinin ise düşük olduğu bulunmuştur.Sonuç olarak, diyabetli hastalarda akut faz proteinlerinden CRP ve haptoglobinin ile iz elementlerden Fe, Cu ve Zn düzeylerinin belirlenmesi yangısal sürecin takibinde, hastalığın komplikasyonlarının belirlenmesinde ve tedavinin etkinliğinin kontrolünde kullanışlı parametreler olarak kabul edilebilir.Anahtar kelimeler: Diyabet, akut faz proteinleri, iz elementler, rat.