Deneysel migren modeli oluşturulan farelerde asprosinin ağrı ve davranışsal fonksiyonlar üzerine etkisinin değerlendirilmesi

ÖZET Migren periyodik olarak, sıklıkla başın bir yarımında lokalize, ataklar halinde olan ve ataklara sıklıkla bulantı, kusma, fotofobi, fonofobi ve osmofobinin eşlik ettiği, orta-ağır şiddette, genellikle zonklayıcı vasıfta olan bir baş ağrısı türüdür. Ağrı algısı ve modülasyonunda, yağ dokusu da dahil olmak üzere endokrin sistem hayati bir rol oynamaktadır. Endokrin sistemin düzensizliği, hormonlar ve ağrı arasındaki etkileşimi anlamanın önemini vurgulayarak çeşitli kronik ağrı durumlarının gelişimiyle ilişkilendirilmiştir. Bizde çalışmamızda yağ dokusundan sentezlenen bir adipokin olan asprosinin deneysel migren modeli oluşturduğumuz farelerde ağrı ve davranışsal fonksiyonlar üzerine etkisini incelemeyi amaçladık. Bu tez çalışmasında nitrogliserin ile deneysel migren modeli oluşturulan farelere 9 gün boyunca gün aşırı (1., 3., 5., 7. ve 9. günler) asprosin ve sumatriptan ip olarak uygulandı ve farelerin ağrıya yanıtlarını değerlendirmek için 1. gün ve 9. gün periorbital von-frey testleri yapıldı, davranışsal fonksiyonlardan motor koordinasyon için 3. günde rota-rod testi, anksiyete ve depresyon için 5. günde açık alan testi ve öğrenme ve bellek için de 7. günde nesne tanıma testi yapıldı. Çalışmanın grupları da sağlıklı grup, sadece nitrogliserin uygulanan grup (kontrol grubu), nitrogliserin ile birlikte asprosin uygulanan grup ve nitrogliserin ile birlikte sumatriptan uygulanan grup şeklindeydi. Çalışmanın sonuçları incelendiğinde 9.gün yapılan periorbital von-frey testinde nitrogliserin ile deneysel migren oluşturulan farelerde periorbital mekanik eşik değer istatistiksel olarak anlamlı bir azalma bulundu, sumatriptan verilen grupta da periorbital von-frey testinde nitrogliserinin meydana getirmiş olduğu etkiyi tersine çevirerek farelerde periorbital mekanik eşik değeri istatistiksel olarak anlamlı şekilde yükselttiği bulundu. Çalışmanın karşılaştırılan diğer testlerinde ve gruplarında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmedi. Sonuç olarak; asprosinin deneysel migren modeli oluşturduğumuz farelerde istatistiksel olarak anlamlı olmasa da ağrı eşiğini yükselttiğini, lokomotor aktivite ve davranışsal fonksiyonları iyileştirebileceğini bulduk ancak gelecekte yapılacak daha kapsamlı deneysel ve klinik çalışmalarla asprosin ile ağrı ve davranışsal fonksiyonlar arasındaki ilişkinin daha net ortaya konulabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Migren, Ağrı, Asprosin, Sumatriptan, Periorbital von-frey test