Deneysel olarak nonalkolik steatohepatit oluşturulmuş ratlarda tribulus terrestrisin karaciğer ve endotel fonksiyonları üzerine koruyucu etkisinin araştırılması

Kompleks mekanizmalar ve farklı etiyolojik nedenlere bağlı olarak gelişen NASH tablosunda NO, ADMA, MMP ve adhezyon moleküllerinin etkili olduğu ve özellikle kronikleşme süreci ile komplikasyonların gelişiminde önemli rol oynayabileceği düşünülmektedir. Biz bu çalışmada; Tribulus terrestris'in, NASH gelişimi ve kronikleşme sürecindeki mekanizmalara ve endotel fonksiyonlar üzerine etkilerini araştırmayı amaçladık. Çalışmada 200-220 gr arasında 35 adet erkek Sprague-Dawley cinsi ratlar kullanıldı. Ratlar her bir grupta 7 rat olacak şekilde 5 gruba ayrıldı. Grup1; kontrol gurubu (8 hafta), Grup2; fruktoz ile NASH oluşturulan grup (8 hafta), Grup3; NASH oluşumu sırasında Tribulus terrestris verilen grup (8 hafta), Grup4; NASH oluştuktan sonra standart beslenme (14 hafta), Grup5; NASH oluştuktan sonra Tribulus terrestris verilen grup (14 hafta). Çalışma tamamlandıktan sonra ratlar dekapite edilerek alınan kan örneklerinde elde edilen numunlerde biyokimyasal parametreler çalışıldı. Ratlardan alınan karaciğer doku örnekleri ve damar örnekleri de histopatolojik incelemeye tabi tutuldu. Çalışmada serum glukoz, AST, ALT, Total kolestrol, HDL, LDL, ICAM-1, VCAM-1, MMP-2, MMP-9, NO, ADMA düzeyleri ölçüldü ve Tribulus terrestris bitkisinin bu parametreler üzerine etkileri incelendi. MMP-2, MMP-9 ve ICAM-1 düzeyleri NASH oluştuktan sonra Tribulus terrestris bitki eksraktı verdiğimiz gruplarda anlamlı olarak (p<0.05) düşük tespit edilmiştir. NO ve ADMA düzeyleri NASH oluşumu sırasında Tribulus terrestris bitki ekstratı verdiğimiz gruplarda anlamlı olarak (p<0.05) düşük tespit edilmiştir. VCAM-1 düzeyleri ise gruplar arasında anlamlı bir farklılık olmadığı gözlenmiştir. Tribulus terrestris bitki ekstratı verdiğimiz gruplar, kontrol grubu ve NASH oluşturulan gruplarla kıyaslandığında ratlara verdiğimiz bitki eksraktının, karaciğer fonksiyon testlerini düzelttiği, ICAM-1, MMP-2, MMP-9, NO ve ADMA düzeylerini azalttığı, ayrıca fruktoz ile oluşturulan karaciğer hasarının histopatolojik olarak gerilediği gözlendi. Sonuç olarak, Tribulus terrestris bitki ekstratının karaciğer ve endotel fonksiyonları üzerine olumlu etki yapabildiği ve NASH'li hastaların etyopatogenezinde yararlı olabileceği kanısına varılmıştır.