Deneysel şizofreni modelinde vortioksetinin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkilerinin araştırılması

1.1. Türkçe Özet Deneysel Şizofreni Modelinde Vortioksetinin Bilişsel Fonksiyonlar Üzerine Etkilerinin Araştırılması Öğrencinin Adı ve Soyadı: Abdullah ATLİ Danışmanı: Prof. Dr. Meral ERDİNÇ Anabilim Dalı: Tıbbi Farmakoloji Amaç: Bu çalışmada ketaminle oluşturduğumuz deneysel şizofreni modelinde Vortioksetin'in bilişsel fonksiyonlar üzerine etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada erkek BALB/c fareler 8 gruba (n:6-9) ayrıldı. Kontrol-1 grubuna; 7 gün salin çözeltisi, Ketamin-1 grubuna: 7 gün ketamin, Vortioksetin grubuna 7 gün vortioksetin, Fluoksetin grubuna 7 gün fluoksetin uygulandı. Kontrol-2 grubuna; 14 gün salin çözeltisi, Ketamin-2 grubuna: 0-7 gün ketamin+8-14 gün salin, Ketamin+Vortioksetin grubuna; 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde vortioksetin, Ketamin+Fluoksetin grubuna 0-7. günlerde ketamin + 8-14. günlerde fluoksetin uygulandı. Çalışmanın 7. ve 8. günleri ile 14. ve 15. günlerinde açık alan, yeni obje tanıma, pasif sakınma, modifiye artı labirent testi, zorunlu yüzme testi ve hot plate testi yapıldı. Bulgular: Açık alan testinde; ketamin grubunda ortalama hız, mesafe, açık alan periferik frekans değerlerinin anlamlı olarak yükseldiği bulunmuştur. Yeni obje tanıma testinde ketamin grubunda istatistiksel olarak anlamlı bozulma, vortioksetin ve fluoksetinle ketaminle bozulmada düzelme görülmüştür. Pasif sakınma testlerinde geçiş süresi ketamin grubunda anlamlı olarak düşük çıkarken, vortioksetin ve fluoksetinle geçiş sürelerinde yükselme olmuştur. Modifiye artı T testinde geçiş süresi istatistiksel olarak ketamin grubunda anlamlı olarak yüksek bulunmuş; vortioksetinle ketamin grubuna göre anlamlı olarak azalmıştır, fluoksetinle de azalma görülmüş ancak istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Zorunlu yüzme testinde ketamin grubunda anlamlı bir azalma görülmezken, vortioksetin ve fluoksetin gruplarında hareketsiz geçirilen sürelerde azalmalar gözlenmiştir. Hot plate testlerinde grupların reaksiyon süreleri arasında fark tespit edilememiş ancak vortioksetin grubunun kısmen hiperaljeziye neden olduğu görülmüştür. Sonuç: Sonuç olarak; şizofreni benzeri deneysel hayvan modeli çalışmamızda vortioksetinin uzamsal bellek başta olmak üzere bilişsel belirtileri düzeltebileceği gösterilmiştir. Anahtar Sözcükler: Vortioksetin, Ketamin, Fluoksetin, Şizofreni, Bilişsel fonksiyonlar