Deprem etkisi altında yol dolgularının analizi

Bu tez çalışmasında 6 Şubat 2023 tarihinde merkez üssü Kahramanmaraş il sınırları içinde olan ve yaklaşık olarak 9 saat arayla meydana iki deprem sonrası Karayolları Genel Müdürlüğü yol ağında bulunan ve afet bölgesinde yer alan il, devlet ve otoyollar arasından hasar alanlar belirlenmiş ve kurumun deprem sonrası hasar alan bu yollar için yapmış olduğu çalışmalar detaylı bir şekilde irdelenmiştir. Ayrıca, deprem etkisi altında yol dolgularının analizini gerçekleştirmek için, deprem hasarı oluşan bir yol dolgusu ele alınmıştır. Bu amaçla, konuyla ilgili literatür taraması yapılmış ve 6 Şubat Kahramanmaraş depremleri sonrası Karayolları Genel Müdürlüğü'ne bağlı taşra kurumu olan Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü (Diyarbakır) yol ağında bulunan 53,5 km uzunluğundaki Şanlıurfa-Hilvan Ayrımı Bozova- 8. Bölge Hududu yolu analiz edilmiştir. Depremler sonrasında yolun Km: 50+970 - 51+070 arasındaki 100 metrelik kesiminde yer alan 5 anodan oluşan istinat duvarları yıkılmış ve yolun sol tarafındaki dolguda ciddi hasar meydan gelmiştir. Tez kapsamında meydana gelen bu hasarlar mevcut bir vaka olarak ele alınmıştır. Bu çerçevede Şanlıurfa-Hilvan Ayrımı Bozova- 8. Bölge Hududu yolunun depremler öncesinde yapılmış olan zemin etüdü ile jeolojik ve jeoteknik raporları incelenmiştir. Ayrıca depremler sonrası oluşan hasar sahada yapılan incelemeler ile gözlemlenmiştir. Yapılan bu araştırmalar neticesinde analizlerde kullanılacak olan zemin parametreleri belirlenmiştir. Tespiti yapılamayan ve analizlerde gerekli olan veriler için inceleme alanı ile ilgili literatürde daha önce gerçekleştirilen çalışmalarda kullanılan verilerden yararlanılmıştır. Deprem etkisi altındaki yol dolgularının analizi için sonlu elemanlar yöntemi hazır paket bilgisayar programı olan PLAXIS 2D kullanılmıştır. Yol dolgusu üzerinde gerçekleştirilen depremsiz ve depremli analizler sonucunda, elde edilen deplasman ve gerilme dağılımlarının, sahadaki durum ile uyumlu olduğu belirlenmiş ve konu ile ilgili gerekli görülen öneriler sunulmuştur