Deprem psikososyal destek çalışmalarında görev alan psikolojik danışman ve rehber öğretmen görüşleri (Malatya ili örneği)

Bu tez çalışmasında, 24 Ocak 2020 tarihli Elazığ/Sivrice merkezli 6.8 büyüklüğündeki depremden sonra Malatya deprem bölgesinde psikososyal destek hizmetleri kapsamında görev alan psikolojik danışman ve rehber öğretmenler ile yürütülen çalışmalara ilişkin görüşlerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Araştırma nitel araştırma modellerinden fenomenolojik desenden yararlanılarak odak grup görüşmesi yöntemiyle yapılmıştır. Odak grup görüşmesine on bir psikolojik danışman ve rehber öğretmen katılmıştır. Görüşme süresince görüntü ve ses kaydı alınarak görüşmeler deşifre edilmiştir. Bulguların çözümlenmesinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde psikolojik danışman ve rehber öğretmenler deprem esnasında korkuya, endişeye, paniğe ve kötü bir şey olduğu hissine kapılma duygularını yaşamışlardır. Psikososyal destek çalışmalarına katılmak konusunda ise öncelikle yardımseverlik duygusuyla hareket ettikleri anlaşılmaktadır. Çalışmalara katılma konusunda motivasyon kaynakları ise teşvik olma ve ön deneyimlerdir. Teşvik olma başlığında ise RAM'ın desteği ve tecrübesi koordinasyon toplantısına katılma ve meslektaşlarla iletişim kurma ağırlıklı olarak yer almaktadır. Psikolojik danışman ve rehber öğretmenler psikososyal destek çalışmalarına başlamadan önce kendilerini mesleki açıdan yeterli hissetmedikleri yönünde bulgular elde edilmiştir. Ancak, çalışmalar sonrasında ise deprem bölgesinde karşı karşıya kalınan tablo sonucu ilk şoku atlatma ve duruma entegrasyonun sağlanması yönünde bulgular da elde edilmiştir. Travmatik, ekonomik ve psikolojik sorunlar yaşayan depremzedelerden vedalaşmak durumunda kalmak ise psikolojik danışman ve rehber öğretmenleri derinden etkilemiştir. Ayrıca çalışmalarının verimliliğini arttırmaya yönelik planlama süreci de psikolojik danışman ve rehber öğretmenlerin zihnini meşgul eden bir diğer konudur. Depremden dolayı vefat eden kişilerin yakınlarından bazılarının ölümde teselli bulması ise en sıra dışı olay olarak bulunmuştur. Afet sonrası psikososyal destek çalışmalarına ilişkin psikolojik danışman ve rehber öğretmen beklenti ve önerilerinin ise birbirinden farklı alanlara yönelik sunulduğu görülmüştür. Bu alanlar; Psikolojik Danışman ve Rehber Öğretmen Eğitimi, Yönetim, Görünürlük, Psikososyal Destek Çalışmaları, Takip, Ekipman ve Süreklilik'tir. Kriz ve travma durumlarına karşın hazırlık yapılması, daha fazla ısınma etkinliği eğitimi, psikososyal destek ekiplerinin eğitimlerinin sürekli güncellenmesi, deneyimli psikolojik danışmanlardan eğitim alınması, MEB ve RAM uzmanları tarafından eğitimler verilmeli şeklinde sonuçlarda bulgulardan elde edilmiştir.