Depresyon hastalarında bedensel belirtilerin problem çözme becerileri üzerine etkisi

Amaç: Major depresif bozukluk (MDB) en sık görülen psikiyatrik bozukluk bozukluklardan bir tanesidir. Aynı zamanda yol açtığı yeti yitimi, bireysel ve toplumsal maliyetleri nedeniyle önemli bir halk sağlığı sorunudur. Depresyonu olan hastalar semptomlarını yaygın bir şekilde bedenselleştirebilmektedirler. Bedenselleştirme MDB' nin tanınmasını zorlaştırır. Literatüre bakıldığında çalışmalarında çoğunda depresyon ile problem çözme becerileri arasındaki bağlantı araştırılmış ve çoğunlukla depresyon düzeyi yüksek olan kişilerde, problem ve stres düzeyinden bağımsız olarak, problem çözme becerilerinin daha yetersiz olduğu belirlenmiştir Günümüze kadar depresyon tanılı hastalardaki bedensel belirtilerin problem çözme becerileri üzerine olan etkisi yeterince incelenmemiştir. Çalışmamızda; depresyon hastalarındaki bedensel belirtilerin, hastaların problem çözme becerileri olan ilişkisinin incelenerek konu ile ilgili yazına katkı sunulması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmaya 01.01.2021-01.01.2022 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Rize Eğitim ve Araştırma Hastanesi psikiyatri polikliniğine depresif yakınmalar ile başvuran ve son 6 aydır herhangi bir psikiyatrik tedavi almayan DSM-5 tanı ölçütlerine göre majör depresyon tanısı alan ardışık 200 hasta dâhil edilmiştir. Recep Tayip Erdoğan Üniversitesi Tıp Fakültesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine depresif yakınmalarla başvuran hastalara çalışmanın amacı ve yöntemi hakkında bilgi verilmesi ardından aydınlatılmış onam formunu doldurarak çalışmaya katılmayı kabul eden, çalışmaya alınma ölçütlerini karşılayan hastalara DSM 5'e göre MDB tanısı konan hastalara sosyodemografik veri toplama formu, DSM-5 Bozuklukları için Yapılandırılmış Klinik Görüşmenin Klinisyen Versiyonu (SCID-5-CV), Hamilton Depresyon Derecelendirme Ölçeği (HDDÖ), Beck Depresyon Envanteri(BDE), Problem Çözme Envanteri(PÇE), Bedensel Duyumları Büyütme Ölçeği(BDBÖ) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS for Windows 26.0 veri tabanı programına aktarılarak değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılan MDB tanılı hastaların çoğunluğunu kadınlar oluşturmaktaydı. Çalışmaya katılan hastaların yaş ortalaması 38,61±12,68 olarak bulundu. Çalışamaya katılan hastaların %55,5' inde bedensel belirti vardı. Bedensel belirtisi olan grubun yaş ortalaması daha yüksekti. Depresyon hastalarında kadın cinsiyette bedensel belirti görülme sıklığı daha fazlaydı. Kadın cinsiyetin bedenselleştirme düzeyleri daha yüksek saptandı (p<0,05). Depresyon şiddeti arttıkça problem çözme becerisinin azaldığı saptandı. Bedensel belirtisi olan depresyon hastalarında problem çözme becerisi daha düşük saptandı (p<0,05). Sonuç: Depresyon ile problem çözme becerisi arasındaki ilişki literatürdeki çalışmalarla gösterilmiştir. Depresyonun problem çözme becerisini olumsuz etkilediği, aynı zamanda yetersiz problem çözme becerilerine sahip olmanın depresyon için bir risk faktörü olduğu belirtilmektedir. Depresyona bedensel belirtilerin eklenmesi problem çözme becerisini olumsuz yönde etkilemektedir. Depresyon hastalarına problem çözme beceri temelli terapiler uygulanmasıyla bedensel belirtilerin şiddetinin azaltılması sağlanabilir. Anahtar Kelimeler: majör depresif bozukluk, bedensel belirtiler, problem çözme becerisi