Derneklerin sona ermesi

Sivil toplum kuruluşu olan dernekler, tüzel kişiliklerdir. Dolayısıyla hakiki şahıslar gibi yani beşer olan insana özgü vefatı veya ölüm tehlikesi halinde kaybolma hali olan haklarında gaiplik karar verilmesi mümkün değildir. Bunun yanı sıra dernekler amaç birlikleridir. Bu bağlamda amaçlarını yerine getirdikleri ölçüde varlıklarını devam ettirmeleri söz konusu olmaktadır. Kuşkusuz derneklerin devamlılığı onların ebedi olarak varlıklarını sürdürecekleri anlamına gelmeyecektir. Bu nedenle her varlık ya da kişilik gibi derneklerin de son bulmaları kaçınılmazdır. Yüksek lisans tezinin konusu; derneklerin sona ermesine ilişkin sebeplerle sınırlı tutulmuştur. Bu çerçevede bir derneğin sona ermesinin üç grupta toplanabilecek sebepleri vardır: Bunlardan birincisi kendiliğinden sona erme, ikincisi genel kurul kararı ile son bulma ve nihayet üçüncüsü ise mahkeme hükmü yani kararı ile son bulmadır. Bir derneğin sona erme sebeplerine göre, derneğin sona ermesinin sonuçları çeşitlilik gösterebilir. Bu çerçevede derneklerde son bulma halinde ortaya çıkan sonuçlara da kısaca değinilmiştir Yüksek lisans tezinin birinci bölümünde giriş yapıldıktan sonra ikinci bölüme geçilmiştir. Derneklerin genel olarak sona erme sebepleri tanımlanmış ve kavramsal olarak neyi ifade ettiği açıklanmaları yapılmış; derneklerin tabi oldukları hüküm ve ilgili mevzuat hükümleri irdelenmiştir. Daha sonra üçüncü bölüme geçilmiş, sona bulma sebeplerinin ayrıntılarına girilerek genel kurul kararıyla, kendiliğinden ve mahkeme kararıyla olmak üzere üç ayrı başlıkta detaylı şekilde incelenmiştir. Dördüncü bölümde ise derneklerin sona ermesinin sonuçları ele alınmıştır. Ayrıca bu kısımda, derneğin tasfiyesi hususu ve son bulma nedenlerine bağlı olarak emtia ve tüm mal varlıklarının ne şekilde nasıl ve kime tahsis edileceği ile dernek kayıtların tutuldukları kütükten terkin edilerek son bulmanın nihayete ereceği açıklanmıştır. Beşinci bölümde ise sonuç kısmı teze işlenerek nihayete erdirilmiştir. Sonuç olarak, modern demokratik hukuk devletlerinde sivil toplum kuruluşlarının varlığı kaçınılmaz vazgeçilmezdir. Bu sebeple derneklerin son bulma nedenlerinin daraltılarak yorumlanması gerekmektedir. Derneklerin kuruluş özgürlüğüne ek olarak varlıklarını sürdürebilme ve yaşama özgürlüğü de sağlanmış olacaktır.