Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni (D-AOBM) (2020) Kılavuzunun Türkçe çevirisinin (2021) terimsel açıdan betimleyici bir incelemesi

Bu çalışmada eğitim kılavuzu Diller İçin Avrupa Ortak Başvuru Metni'nin (D-AOBM) (CoE, 2020) Türkçe çevirisi (CoE, 2021b) üzerine betimsel bir içerik analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmada kuramsal çerçeve olarak Toury'nin (2012) çeviri normları, yöntemsel araç olarak da Vinay ve Darbelnet'nin (1995) çeviri yöntemleri kullanılmıştır. İlgili çevirinin ardındaki yönlendirici normları açığa çıkarmak amaçlanarak makro düzey incelemede çeviri artalanı ve dilsel aracılığa hoşgörü(süzlük) incelenmiş, mikro düzey incelemede ise ayraç ve terim kullanımlarına odaklanılmıştır. Makro düzeyde çeviri politikası, ulusal dil eğitimi uygulamalarını Avrupa standartlarıyla uyumlamak için Millî Eğitim Bakanlığı patronajı (Lefevere, 2017) altında örtük bir politik motivasyonla yönlendirilmiştir. Terimsel tercihleri meşrulaştırmak için metinsel aracılık hoş görülmekle birlikte dilsel aracılık için ne uygulama gereksinimi ne de kurum güdüsü söz konusu olmuştur. Mikro düzeyde ise ayraç müdahaleleri; kavramsal açıklamalar, art gönderimler ve terimsel açıklamalar için kullanılmıştır. Sözcüğü sözcüğüne çeviri (n=103) ve öyküntü (n=70), başat yöntemler olarak öne çıkmıştır. 100 bütünce teriminden 36'sı; birden çoğa, çoktan bire ve/veya yanmetinsel tutarsızlık biçimlerinde çokadlı davranışlar sergilemiştir. Genel olarak araştırma bulguları, kaynak odaklı stratejilere doğru güçlü bir yönelim olduğunu göstermiştir [doğrudan (n=194) karşısında dolaylı ve tamamlayıcı (n=93)]. Böylece Türkçe D-AOBM (CoE, 2021b), yeterlilik yönüne doğru konumlandırılmıştır.