Farklı liglerde oynayan futbolcuların beslenme ve besinsel ergojenik destek kullanım durumunun saptanması

Bu çalışmanın amacı farklı liglerde oynayan futbolcuların (Süper Lig, TFF 1.Lig, 2.Lig, 3.Lig, Bölgesel Amatör Lig) beslenme durumunu saptamak ve son yıllarda kullanımı giderek artan besinsel ergojenik destek ürünlerinin kullanımını; eğer kullanıyorlarsa sıklığını, miktarını, amaçlarını ve bu konudaki bilinç düzeylerini liglere göre araştırmaktır. Araştırmaya 2018-2019 futbol sezonunda Türkiye Süper Lig, Tff 1.lig, 2.lig, 3.lig ve Bölgesel Amatör Liglerinde yer alan takımlardan aktif olarak futbol oynayan 380 futbolcu katılmıştır. Çalışmamızda futbolculara antropometrik ve genel özelliklerini, 24 saatlik besin ve besinsel ergojenik destek tüketimini sorgulayan anket uygulanmıştır. İstatiksel hesaplamalarda SPSS (version 14.0) ve BEBIS programı kullanılmıştır. Elde edilen verilerin frekans ve yüzde değerleri hesaplanmış, farklı kategorilerde yer alan takımlar arasındaki farkları bulmak için ki-kare testi uygulanmıştır. P değerinin 0,05'ten küçük olduğu durumlarda gruplar arasında anlamlı fark olduğu kabul edilmiştir. Ligler arasında anlamlılık bulunan sorularda ikili karşılaştırılma yapılmıştır ve p değerinin 0,005'ten küçük olan anlamlı kabul edilmiştir. Futbolcuların farklı liglere göre beslenme durumlarında oldukça anlamlı farklar görülmüştür. Genellikle lig seviyesi düştükçe genel beslenme yaklaşımları, günlük tükettikleri enerji ve besin ögeleri alım düzeylerinde bir düşme görülmüştür. Futbolcular birçok mikro besin ögesinden eksik beslendiklerini bilmedikleri gibi, ergojenik besinleri fazla tüketmekte ve bu ürünlere aşırı güvenmektedirler. Futbolcularla ilgili bilimsel çalışmalar genellikle profesyonel ve amatör guruplar arasındaki farkların araştırılması amacıyla yapılmıştır. Bizim çalışmamızda ise ligler arasında da karşılaştırmalar yapılmıştır. Çalışmamızda futbolcuların bu konuyla ilgili diyetisyen veya sağlık profesyonellerinden daha çok antrenörlere danıştıkları ve büyük çoğunlukla seçimlerin kişisel ihtiyaçlarına uygun olmadığı saptanmıştır. Sonuç olarak futbolcuların liglere göre beslenme konusundaki eğitim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve besinsel ergojenik destek ürünlerinin bilinçsiz kullanımının önlenmesi önemlidir. Bu sebeple bilimsel temelli diyetisyen yönlendirmelerinin futbolcuların, dolayısıyla Türk futbolunun gelişimine katkı sağlayacağı açıktır.