Devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımı

Devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımı, devletin bir başka ülkede can güvenliği tehlike altına giren vatandaşlarını kurtarmak için, ülkesi dışında kuvvet kullanmasını ifade eden bir kavramdır. Bu türden müdahalede bulunan devlet, bazen başka devletlerin vatandaşlarını kurtarsa da harekete geçmesine neden olan esas gaye, kendi vatandaşlarını korumaktır. Bu gaye, devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının ayırt edici niteliğidir. Bir başka devletin ülke sınırları içinde vatandaşlarını korumak / kurtarmak için kuvvet kullanımına giden devletler, o devletin "ülkesel egemenliği" ile karşılaşır ve burada bir devletin "ülkesel egemenliği" ile diğer devletin "vatandaşlarının hayatı" çatışır. İşte bu çatışma, devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının meşru olup olmadığı tartışmasını gündeme getirmektedir. Bu meşruluk tartışmalarında devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının meşru müdafaa kapsamında olduğu veya mücbir sebep teşkil ettiği gibi ortaya çeşitli fikirler atılmıştır. Uygulama boyutunda ise devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının birçok örneği vardır: İngiltere'nin İran'a müdahale tehdidi (1946 ve 1951), Belçika'nın Kongo'ya müdahalesi (1960), ABD'nin Dominik Cumhuriyeti'ne müdahalesi (1965), İsrail'in Uganda'ya Müdahalesi (1976), Mısır'ın Larnaka'ya müdahalesi (1978), ABD'nin İran'a müdahalesi (1980), ABD, Kanada, İngiltere ve Türkiye'nin Vatandaşlarını Lübnan'dan Tahliyesi (2006), Rusya'nın Güney Osetya'ya Müdahalesi (2008). Devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının meşruluğu sorununa doktrinde çeşitli çözüm önerileri getirilmiştir. Bu çözüm önerileri, devletlerin ülke dışındaki vatandaşlarını korumak için kuvvet kullanımının müstakil bir hukuk kuralı oluşturması ya da bu türden durumlarda kolektif kuvvet kullanımına başvurulmasıdır. Ancak bu konuda, yeni bir uluslararası hukuk kuralının oluşması kısa vadede oluşması pek mümkün görünmediğinden ya da en azından bu yeni kural oluşana dek; ülke dışındaki vatandaşların korunması için kuvvet kullanma yetkisinin Güvenlik Konseyi veya Genel Kurula bırakılması, keyfiliklerin önüne geçmek adına makul bir çözüm yolu olacaktır. Anahtar Kelimeler: Vatandaşların korunması, kuvvet kullanımı, müdahale