Devralma yoluyla gerçekleşen şirket birleşmelerinin finansal performansa etkisi: BİST'te uygulama

İşletmeler, pazar payını genişletmek, karını artırmak, mali yapısını güçlendirmek, rekabetten korunmak gibi nedenlerle başka bir işletme ile birleşebilirler. Birleşme sonrasında finansal performanslarında iyileşme olmasını beklerler. Şirket birleşmelerinin finansal performansa etki edip etmediği üzerinde durulan önemli bir konudur. Bu bağlamda, bu çalışmada hisseleri BİST'te işlem gören, halka açık şirketler tarafından 2009-2014 döneminde devralma yoluyla gerçekleştirilen 21 adet şirket birleşmesinin, devralan şirketlerin finansal performansına etkisinin karlılık, faaliyet, likidite ve mali yapı olmak üzere dört ayrı başlık altında ölçülerek analiz edilmesi amaçlanmıştır. Birleşmenin devralan şirketlerin finansal performansına etkisinin ölçümünde muhasebe verilerine dayalı çalışmalar yöntemi kullanılmış ve ölçüm işlemi, mutlak ve göreli karşılaştırma olmak üzere iki farklı açıdan ele alınarak gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede mutlak karşılaştırma yapabilmek için öncelikle, devralan şirketlerin birleşme öncesi ve sonrasına ait finansal performans göstergeleri arasındaki farklılaşma incelenmiştir. Daha sonra göreli karşılaştırma yapabilmek için, devralan şirketlerin birleşme sonrası finansal performans göstergeleri ile kontrol grubu olan, birleşmeyen şirketlerin aynı döneme ait finansal performans göstergeleri arasındaki farklılık incelenmiştir (Bunun için Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır). Analizler sonucunda, birleşmelerin devralan şirketlerin finansal performansı üzerinde etkili olduğunu; bu etkinin özellikle şirketlerin, tam anlamıyla olmasa da, mali yapı ve faaliyet yapısı üzerinde belirginleştiği, karlılık ve likidite yapısı üzerinde ise beklentiyi karşılayacak ölçüde olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Birleşme, devralma yoluyla birleşme, şirket performansı, birleşme performansı, performans ölçüm yöntemleri.