Diabetes mellituslu hastalarda D vitamini ve parathormon düzeyinin mikrovasküler komplikasyonlarla ilişkisi

Giriş: Diyabetin neden olduğu mortalite ve morbiditenin büyük bir kısmını vasküler komplikasyonlar oluşturmaktadır. D vitamininin glikoz metabolizması üzerinde önemli etkileri vardır. D vitamini insülin sentezine katkıda bulunur ve insüline karşı gelişen periferik direncin azalmasında rol oynar. Ayrıca D vitamini renin anjiotensin aldosteron sistemini baskılayıp albüminüriyi azaltırken, anti-inflamatuar, immünmodülatör ve hücre proliferasyonu düzenleyici etkileri de vardır. Fakat D vitamini eksikliği ve gelişen sekonder hiperparatiroidinin mikrovasküler komplikasyonlar ile ilişkisi net değildir. Bu çalışmada D vitamini ve Parathormon (PTH) düzeylerinin diyabetik nöropati, retinopati ve nefropati ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Materyal ve Metod: Kesitsel nitelikteki bu çalışmaya 18 yaş üzeri Diabetes Mellitus tanısı olan 510 hasta dahil edilmiştir. Klinik bilgiler değerlendirilerek laboratuvar sonuçları tıbbi kayıtların incelenmesi yoluyla elde edilmiştir. Hastalar D vitamini seviyesine göre eksiklik (D vitamini < 10 ng/mL), yetersizlik (10 ng/mL ≤ D vitamini < 20 ng/mL) ve D vitamini yeterli (D vitamini ≥ 20 ng/mL) olarak üç gruba ayrıldı. Parathormon düzeyinin≥88 pg/mL olması hiperparatiroidi olarak tanımlandı. Gruplar arasında mikrovasküler komplikasyonların oranları araştırıldı. Bulgular: Hastalar D vitamini düzeyine göre gruplandırıldığında, gruplar arasında diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati açısından istatistiksel olarak anlamlı fark varken diyabetik nöropati açısından fark yoktu. D vitamini düzeyi arttıkça diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati sıklığının azaldığı görüldü. Hastalar PTH düzeyine göre gruplandırıldığında, gruplar arasında diyabetik nefropati açısından istatistiksel olarak anlamlı fark varken, diyabetik retinopati ve diyabetik nöropati açısından fark yoktu. PTH düzeyi arttıkça diyabetik nefropati görülme sıklığının arttığı görüldü. D vitamininin diyabetik retinopatinin bağımsız öngördürcüsü olduğu, PTH'ın ise diyabetik nefropatinin bağımsız öngördürücüsü olduğu saptandı. Sonuç: Diyabetik hastalarda D Vitamini eksikliğinin taranması ve D vitamini takviyesi sağlanması hem kan şekeri regülasyonunu sağlamada hem de diyabetik nefropati ve diyabetik retinopati gelişimini önlemede faydalı olabilir. Ayrıca klinik pratikte, D vitamini seviyesine ek olarak, çalışmamızda tespit etmiş olduğumuz PTH ve diyabetik nefropati ilişkisi nedeni ile, diyabet hastalarında PTH düzeyi takibi ek fayda sağlayabilir. Diyabete bağlı mikrovasküler komplikasyonlar ile D vitamini ve PTH seviyesi ilişkisini araştıracak, sebep sonuç ilişkisini ortaya koymayı amaçlayan çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Diabetes Mellitus, D vitamini, Parathormon, Diyabetik Mikrovasküler Komplikasyonlar