Diabetik ve diabetik olmayan ratlarda propolisin aktif bileşenlerinden kafeik asit fenetil ester ve tıbbi bitki ekstresi olan ankaferd blood stopper uygulamasının sekonder yara iyileşmesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Bu çalışmanın amacı, Ankaferd Blood Stopper'ın (ABS) ve kafeik asit fenetil ester (CAPE) 'in ağız içi mukozal yara iyileşme sürecindeki etkileri araştırmaktır. Çalışmada ortalama ağırlıkları 250-300 gr olan 126 adet erkek wistar rat kullanıldı. Ratlar rastgele 6 gruba ayrıldı: Diabet olmayan ABS grubu, Diabet olmayan CAPE grubu, diabet olmayan kontrol grubu, diabetik ABS grubu, diabetik CAPE grubu, diabetik kontrol grubu. Ratların genel anestezisi intra-muskuler ketamin (8 mg/100g) ile sağlandı. Molar dişleri arasında kalan damak mukoperiosteumunda 4 mm'lik 'punch' biyopsi aleti kullanılarak tam kalınlık eksizyonel yara oluşturuldu. Sağlıklı 63 rat streptozotosin (STZ) (Sigma Chemical Co., St. Louis, MO) 50 mg/kg in 0.2 ml 10 mM sitrat çözeltisi ile intraperitonel enjeksiyon yapıldı. Bir hafta sonra, ratların kan glikoz değeri ≥250mg/dl ise ratlar diabetik olarak düşünüldü. Eksizyonel yara bölgelerine ABS gruplarına topikal olarak 0.1 ml ABS, CAPE gruplarına 100 mmol/kg CAPE maddesi, kontrol gruplarına ise serum fizyolojik uygulanmıştır. Bütün gruplar histolojik ve biyokimyasal analiz grubu olarak alt gruplara ayrılmıştır. Her gruptan eşit sayıda hayvan 7, 14 ve 21. günlerde sakrifiye edilmiştir. Histolojik analizin yapıldığı gruplara ait yara dokularının hematoksilen eozin ile boyanmalarından sonra mikroskobik olarak incelemesi yapılmıştır. Biyokimyasal analizin yapıldığı gruplara ait yara dokularında ise western blot yöntemi ile VEGF, TSG-6 protein düzeyleri belirlenmiştir. Diabet olmayan grupta 7. gün CAPE grubunda inflamasyonda ve damar dilatasyonu ve hemorajide kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde azalmıştır (p˂0,05). Diabet olmayan 14. günde kontrol grubu ile ABS grubu arasındaki karşılaştırmada fibroziste artış meydana gelmiş ve istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur (p˂0,05). Diabetik 7 , 14 ve 21. günde hem ABS hem de CAPE grubunda damar dilastasyonu ve hemorajide kontrol grubuna göre anlamlı bir şekilde azalmıştır (p˂0,05). Diabetsiz ratlarda VEGF ekspresyonu Cape 21. gün ve ABS 7. günde artmıştır. Diabetsiz ratlarda TSG-6 ekspresyonu Cape 7. günde ve ABS 21. günde artmıştır. Diabetli ratların ise; VEGF ekspresyonu ABS 7. gün, CAPE 14. gün ve ABS 21. günde artış olduğu gözlemlenmiştir. ABS 7.günde TSG-6 ekspresyonunda bir artış gözlemlenmiştir. Çalışmamızda, ABS ve CAPE'nin diabetik ve diabetik olmayan ratlarda yara iyileşmesi sürecindeki etkileri histolojik ve biyokimyasal yöntemler kullanılarak test edilmiştir. Elde edilen veriler doğrultusunda, ABS ve CAPE'nin yara iyileşme sürecinde olumlu etkileri olduğu sonucuna varılmıştır.