Diabetik hastalarda makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonlar ile açlık tokluk trigliserit düzeyi arasındaki ilişki

Giriş: Diyabetik hastalarda trigliserid yüksekliği ön planda olan dislipidemiye sıkça rastlanmaktadır. Yetişkin bir insan her 4-6 saatte bir beslenmektedir ve günün 16-18 saatinde kan lipidleri kanda tokluk düzeyinde seyretmektedir. Açlık trigliserid düzeylerinin vasküler etkileri bilinmekle birlikte son dönemde yapılan çalışmalarda tokluk trigliserid düzeylerinin açlık değerlerine göre daha önemli olabileceği üzerinde durulmaktadır. Bu çalışmada diyabetik hastalarda makrovasküler ve mikrovasküler komplikasyonlar ile açlık tokluk trigliserid düzeyleri arasındaki ilişki araştırıldı. Gereç yöntem: Bu Çalışmaya Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Endokrin ve Metabolizma polikliniğine başvuran ve servisinde yatan diyabet tanısı ile izlenen 61 (31 erkek 30 kadın) hasta alındı. Hastalara 12 saatlik açlık sonrası sabah kahvaltısında verilmek üzere standart 825 kkal % 60 yağ içeren bir diyet hazırlandı. Hastalardan açlık glukoz, HbA1C düzeyi, AST, ALT, NA, K, BUN, creatinin, total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid için kan alındı. Kahvaltı sonrasında 2. ve 4. saatte total kolesterol, LDL kolesterol, HDL kolesterol, trigliserid için kan alındı. Hastaların fizik muayeneleri yapıldı, anemnezleri alındı, boy ve kilosu ölçüldü ve kaydedildi. Hastaların mevcut mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonları kaydedildi. Bulgular: 61 hastanın 30'unda (% 49,6) hipertansiyon, 13'ünde (% 21,3) koroner arter hastalığı, 57'sinde (% 93,49) diyabetik nöropati, 49'unda (% 80,3) diyabetik nefropati, 51'inde (% 83,6) diyabetik retinopati, 12'sinde % 19,7) diyabetik ayak öyküsü, 2'sinde (% 3,3) periferik arter hastalığı tespit edildi. Diyabetin mikrovasküler komplikasyonu olan hastalarda açlık tokluk trigliserid değeri ile karşılaştırıldığında 4. saat tokluk trigliserid değerlerindeki artış istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi (p < 0,05). Diyabetin makrovasküler komplikasyonu olan hastalarda da artış tespit edildi ancak istatistiksel açıdan anlamlı kabul edilmedi (p > 0,05). Hem kadın hem de erkeklerde açlık ve tokluk trigliserid değerlerinin karşılaştırmasında 4. Saat tokluk trigliserid değerlerindeki artış istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi (p < 0,05). Cinsiyetler arasında anlamlı fark bulunmadı. Sigara kullananlarda hem açlık hemde tokluk trigliserid değerleri kullanmayanlara göre daha yüksek seyretti. HbA1C düzeyi arttıkça hem açlık ve hem de tokluk trigliserid değerlerinde artış olduğu görüldü ve açlık tokluk trigliserid değerleri karşılaştırıldığında 4. Saat tokluk değerlerindeki artış istatistiksel açıdan anlamlı kabul edildi. Sonuç: Diyabetik mikrovasküler komplikasyonu olan hastalarda tokluk trigliserid değerlerinin istatistiksel olarak artmış olması trigliserid değeri normal olduğu için tedavi verilmeyen hastalarda tokluk trigliserid değerlerinin bilinmediği için tokluk değerlerinin maskelenmesine neden olabilir. Bu nedenle diyabetik hastalarda özellikle açlık trigliserid düzeyi normal olan hastalara standart, uygulanması kolay bir trigliserid testinin belirlenmesi, 4. saatte trigliserid değerlerine bakılması ve bu değerleri değerlendirmek için yeni referans aralıklarının belirlenmesi öneririz. Aynı zamanda bizim çalışmamızda diyabetik makrovasküler komplikasyonu olan hastaların sayısının az olması nedeniyle bu düşüncenin daha geniş hasta gruplarında değerlendirilmesi daha uygun görülmektedir. Anahtar sözcükler: Diyabetes mellitus, mikrovasküler komplikasyonlar, makrovasküler komplikasyonlar, tokluk trigliserid.