Dicle ve Fırat su sistemlerinde yaşayan bazı Cobıtoidea türleri üzerine karyolojik araştırmalar

Bu çalışma; Dicle ve Fırat su sistemlerinde yaşayan Cobitoidea üstfamilyasına ait Cobitis elazigensis Coad & Sarieyyupoglu, 1988; Oxynoemacheilus argyrogramma (Heckel 1846); Oxynoemacheilus frenatus (Heckel 1843); Oxynoemacheilus sp. ve Turcinoemacheilus kosswigi Banarescu ve Nalbant, 1964 örneklerinin kromozom özelliklerinin sitogenetik yöntemler (karyotip, C-bantlama ve nükleolus organizatör bölge-NOR) ile tanımlanması amacıyla yapılmıştır.Fırat su sistemine ait Cip Baraj'ından toplanan Cobitis elazigensis türünün diploid kromozom sayısı 9 çift meta-submetasentrik, 16 çift akrosentrik kromozom olmak üzere 2n=50 ve kromozom kol sayısı(NF) 68 bulunmuştur. C-bantlama ile hemen hemen bütün kromozomların sentromerlerinde konstitütif heterokromatin bölge tespit edilmiştir. Bir çift büyük submetasentrik kromozomun kısa kollarının telomer bölgelerinde ise NOR belirlenmiştir.Oxynoemacheilus argyrogramma türünün Dicle Su sisteminden alınan örneklerinde 22 çift meta-submetasentrik ve 3 çift akrosentrik kromozom ile 2n=50 ve NF=94, Fırat Su sistemi örneklerinde ise 21 çift meta-submetasentrik ve 4 çift akrosentrik kromozom ile 2n=50 ve NF=92 bulunmuştur. Kromozom setinin tek ve iki kollu kromozomların hemen hemen hepsinde sentromerde heterokromatin C pozitif olup, en büyük bir çift submetasentrik kromozomun uzun kollarında telomer bölgesinde NOR tespit edilmiştir.Oxynoemacheilus frenatus türünün Dicle ve Fırat su sistemlerinden alınan tüm örneklerinde diploid kromozom sayısı 2n=50 ve kromozom kol sayısı ise NF=82 olarak belirlenmiştir. Kromozom morfolojisi ise 16 çift meta-submetasentrik ve 9 çift akrosentriktir. C-bantlama ile hemen hemen bütün kromozomların sentromerlerinde konstitütif heterokromatin bölge tespit edilmiş olup, orta büyüklükte iki çift akrosentrik kromozomun uzun kollarının telomer bölgelerinde NOR bulunmuştur.Fırat Nehri'ne dökülen Kozluk Çayı'ndan alınan Oxynoemacheilus sp. türünün diploid kromozom sayısı 2n=50 ve NF=80 bulunmuştur. Kromozomların 15 çifti meta-submetasentrik ve 10 çifti akrosentriktir. C-bantlama ile hemen hemen bütün kromozomların sentromerlerinde konstitütif heterokromatin bölge ile orta büyüklükte iki çift akrosentrik kromozomun uzun kollarının telomer bölgelerinde NOR belirlenmiştir.Dicle su sisteminden alınan Turcinoemacheilus kosswigi türünün 4 çift metasentrik 8 çift submetasentrik-subtelosentrik ve 13 çift akrosentrik kromozom ile 2n=50 ve NF=74 olarak bulunmuştur.İncelenen örneklerde morfolojik olarak eşey kromozom farklılaşması gözlenmemiştir. Elde edilen sonuçların balık sitogenetiği ve Cobitoidea üstfamilyasına taksonomisine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.