Dicle nehrin de yaşayan Carasobarbus luteus, Capoeta trutta ve Garra variabilis türlerinin biyolojisi üzerine araştırmalar

Bu çalışmada Dicle Nehir sistemi içindeki Bismil lokalitesinde yaygın dağılım gösteren bıyıklı balık türlerinden Carasobarbus luteus (Heckel, 1843), Capoeta trutta (Heckel, 1843) ve Garra variabilis (Heckel, 1843)?in eşey dağılımı, boy ve ağırlık olarak büyüme ile büyüme oranları, kondisyon faktörü, eşeysel olgunluk yaşı ve boyu, üreme zamanı, yumurta verimi gibi bazı biyolojik özellikleri araştırılmıştır. C. luteus?un incelenen örnekleri II-IX yaş grupları arasında dağılım göstermiştir. Örnekler % 45 oranında dişi ve % 55 oranında erkek bireylerden oluşmuş olup, dişi-erkek oranı 1 : 1,22 olarak hesaplanmıştır. Çatal boy uzunlukları ile vücut ağırlıkları dişilerde 104-271 mm ve 22-354 g, erkeklerde ise 103-200 mm ve 20-182 g arasında değişmektedir. Boy-ağırlık ilişkisi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; Log W = -4,7314 +3,0113 Log FL (r2 = 0,9274) P < 0,001, ile Log W = -4,7631 +3,0263 Log FL (r2 = 0,9390) P < 0,001 olarak hesaplanmıştır. Kondisyon faktörü değerleri dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; K = 1,52 ± 2,62, K = 1,51 ± 2,41 olarak belirlenmiştir. von Bertalanffy yaş-boy ilişkisi denklemi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; Lt = 40,09 [1-e-0,087036 (t+1,55004)], Lt = 38,14 [1-e-0,080056 (t+2,34838)] şeklinde hesaplanmıştır. Üreme zamanının mayıs ve temmuz ayları arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu periyotta su sıcaklığı 21,4 oC ile 31 oC arasındadır. Yakalanan örneklerin yumurta sayısı 5266 ? 78416 arasında, yumurta çapı ise 0,24 mm (Ağustos 2012) ile 1,45 mm (Mayıs 2013) arasında değişmektedir. Araştırma boyunca elde edilen C. luteus bireylerinin dişi ve erkek bireylerine ait hesaplanan ortalama GSI değerleri sırasıyla 0,9 - 8,72 ile 0,85 - 7,05 arasında değişmektedir. Eşeysel olgunluğa ulaşma yaşı ile boyu; dişilerde III yaş ve 16,5 cm ,erkeklerde ise II yaş ve 21,2 cm olarak bulunmuştur. C. trutta?nın incelenen örnekleri I-VI yaş grupları arasında dağılım göstermiştir. Örnekler % 68,3 oranında dişi ve % 31,7 oranında erkek bireylerden oluşmuş olup, dişi-erkek oranı 1 : 0,47 olarak hesaplanmıştır. Çatal boy uzunlukları ile vücut ağırlıkları dişilerde 127-270 mm ve 28-280 g, erkeklerde ise 135-235 mm ve 28-212 g arasında değişmektedir. Boy-ağırlık ilişkisi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla Log W = -4,6845 + 2,9303 Log FL (r2 = 0,9142) P < 0,001, Erkek : Log W = -4,7784 + 2,9746 Log FL (r2 = 0,8897) P < 0,001 olarak hesaplanmıştır. Kondisyon faktörü değerleri dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; K = 1,47 ± 1,537, K = 1,334 ± 1,524 olarak belirlenmiştir. von Bertalanffy yaş-boy ilişkisi denklemi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; Lt = 35,36 [1-e-0,082817 (t+4,82738)], Lt = 28,82 [1-e-0,12380 (t+4,40235)] şeklinde hesaplanmıştır. Üreme zamanının mayıs ve haziran ayları arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu periyotta su sıcaklığı 21,4oC ile 31 oC arasındadır. Yakalanan örneklerin yumurta sayısı 1730 ? 9227 arasında, yumurta çapı ise 0,18 mm (Ekim 2012) ile 0,62 mm (Haziran 2013) arasında değişmektedir. Araştırma boyunca elde edilen C. trutta bireylerinin dişi ve erkek bireylerine ait hesaplanan ortalama GSİ değerleri sırasıyla 0,7 - 2,95 ile 0,9 - 14,5 arasında değişmektedir. Eşeysel olgunluğa ulaşma yaşı ile boyu; dişilerde III yaş ve 18,2 cm, erkeklerde ise II yaş ve 13,8 cm olarak bulunmuştur. G. variabilis?in incelenen örnekleri II-VII yaş grupları arasında dağılım göstermiştir. Örnekler % 85 oranında dişi ve % 15 oranında erkek bireylerden oluşmuş olup, dişi-erkek oranı 1 : 0,18 olarak hesaplanmıştır. Çatal boy uzunlukları ile vücut ağırlıkları dişilerde 95-162 mm ve 14-76 g, erkeklerde ise 105-151 mm ve 14-54 g arasında değişmektedir. Boy-ağırlık ilişkisi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla : Log W = -5,1080 + 3,15558 Log FL (r2 = 0,7489) P < 0,001, Log W = -4,8392 + 3,0153 Log FL (r2 = 0,6159) P < 0,001 olarak hesaplanmıştır. Kondisyon faktörü değerleri dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; K = 1,17 ± 3,28, K = 1,02 ± 2,46 olarak belirlenmiştir. von Bertalanffy yaş-boy ilişkisi denklemi dişi ve erkek bireylerde sırasıyla; Lt = 33,75 [1-e-0,04001 (t+7,34612)], Lt = 35,17[1-e-0,034345(t+21,6588)] şeklinde hesaplanmıştır. Üreme zamanının mayıs ve haziran ayları arasında olduğu tespit edilmiştir. Bu periyotta su sıcaklığı 21,4 oC ile 31 oC arasındadır. Yakalanan örneklerin yumurta sayısı 2877,7? 999,7 arasında, yumurta çapı ise 0,29 mm (Ağustos 2012) ile 1,75 mm (Nisan 2013) arasında değişmektedir. Araştırma boyunca elde edilen C. trutta bireylerinin dişi ve erkek bireylerine ait hesaplanan ortalama GSİ değerleri sırasıyla 2 - 27 ile 0,9 - 12,5 arasında değişmektedir. Eşeysel olgunluğa ulaşma yaşı ile boyu; dişilerde IV yaş ve 18,9 cm, erkeklerde ise IV yaş ve 14,6 cm olarak bulunmuştur.