Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerine başvuran 10-19 yaş arası adölesanlarda akıllı telefon bağımlılığı ve depresyon ilişkisi

Giriş ve Amaç: 21.yüzyılın gelişen teknolojileri ile birlikte hayatımızın her alanına hızla girmiş olan akıllı telefonlar birçok faydasının yanında bazı problemleri de beraberinde getirmiştir. Bu problemlerden en önemlilerinden biri akıllı telefon bağımlılığı ve ergenlerde tanı oranı hızla artan depresyondur. Bu çalışma, Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerine başvuran 10-19 yaş arası adölesanlarda telefon bağımlılığı düzeylerinin incelenmesi ve aynı zamanda adölesanların depresyon düzeylerinin de değerlendirilerek bunun akıllı telefon bağımlılığıyla ilişkisine bakılması amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Yaptığımız çalışma kesitsel tipte olup 01.06.2020 ve 01.08.2020 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerine müracaat eden 10-19 yaş arası adölesanlardan 159 kişidahil edilmiştir. Adölesanlara sosyodemografik veri formunun yanında akıllı telefon bağımlılık ölçeği ve çocuklar için depresyon ölçeği doldurulmuştur. Elde ettiğimiz veriler SPSS 18 (Statistical Package for the Social Sciences) paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen adölesanların95 (%59.7)'i kız, 64 (%40.3)'ü erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması15.9±2.6, sahip oldukları kardeş sayısı ortalaması ise 4.6±2.2 olarak bulundu. Katılımcıların annelerinin ve babalarının eğitim düzeylerine baktığımızda genellikle ilkokul mezunu oldukları görülmüştür.Ankete katılan adölesanların akıllı telefon bağımlığı ölçeğinden aldıkları ortalama puan 28.0±11.8 saptanmışken çocukluk çağı depresyon ölçeğinden alınan ortalama puana baktığımızda ise 12.4±7.7 olduğu tespit edilmiştir.Çalışmaya katılan adölesanların ÇDÖ'den ve ATBÖ-KF'den aldıkları skorlar cinsiyete göre karşılaştırıldığında kızların ÇDÖ'den (p=0.05), erkeklerin ATBÖ-KF'den (p=0.017) aldıkları puanların daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu tespit edilmiştir. Katılımcıların ailelerinin ekonomik durumlarıyla adölesanların ÇDÖ'den aldıkları puanlar karşılaştırıldığında ekonomik durumu kötü olan ailelerin çocuklarının depresyon skorlarının daha yüksek olduğu ve istatistiksel olarak anlamlı bulunduğu tespit edilmiştir (p=0.032). Sigara içen adölesanların hem ATBÖ-KF'den (p=0.002) hem de ÇDÖ'den (p=0.017) aldıkları puanların daha yüksek olduğu ve hem akıllı telefon bağımlığına hem de depresyona daha fazla eğilimli oldukları görülmüştür.Sosyal paylaşım sitelerine üye olan adölesanların akıllı telefon bağımlılık skorları daha yüksek olup istatistiksel olarak anlamlı saptanmış (p<0.001), ayrıca günde 20'den çok akıllı telefonunu kontrol etme ihtiyacı duyan adölesanların hem akıllı telefon bağımlılığına (p<0.001) hem de depresyona (p=0.036) eğilimi daha fazla olduğu görülmüştür. Çalışmamıza katılan adölesanlardan kendilerini akıllı telefon bağımlısı olarak görenlerin ÇDÖ (p<0.001) ve ATBÖ-KF'den (p=0.035) aldıkları skorlar daha yüksek olup istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Çalışmamızda ATBÖ-KF ve ÇDÖ den alınan skorlar değerlendirildiğinde ailenin ekonomik durumu kötüleştikçe depresyon ihtimalinin arttığı ve sigara içenlerde hem depresyon hem de akıllı telefon bağımlılığının arttığı görülmüştür. Ayrıca telefonunu daha sık kontrol eden ve sosyal paylaşım sitelerine üye olanların akıllı telefon bağımlılığının daha yüksek olduğu görülmüştür. Sonuç: Adölesanlarda akıllı telefon bağımlılığı ile depresyonun birbirini etkilediği, bu düzeylerin ailenin ekonomik durumu, sigara içme durumu, sosyal paylaşım sitelerine üyelik ve akıllı telefonun ne sıklıkta kontrol edildiği değişkenlerine göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Sigaranın kısa ve uzun vadede zararlı etkilerini anlatan ve teknolojiyi doğru kullanmayı amaçlayan projelerin yapılması önerilebilir. Aynı yaş grubunda daha geniş örneklemlerde yapılacak çalışmalara ihtiyaç olduğu görülmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Adölesan, akıllı telefon bağımlılığı, depresyon