An it investments assessment framework in textile production from a digital sustainability perspective

Türkiye'nin ve dünyanın önde gelen ve en önemli endüstrilerinden biri olan tekstil endüstrisi, operasyonel verimlilik, sosyal uyumluluk ve sürdürülebilirlik gereklilikleri yoluyla rekabet gücünü artırma ihtiyacıyla yönlendirilen yoğun bir dijitalleşme sürecinden geçmektedir. Bu makale, tekstil üretiminde BT (Bilgi Teknolojileri) yatırımlarını dijital sürdürülebilirlik perspektifinden değerlendirmek için kapsamlı bir değerlendirme çerçevesi sunmaktadır. Çerçeve, sekiz temel kriter etrafında yapılandırılmıştır: teknolojik altyapı, maliyet, veri güvenliği, stratejik uyum, organizasyon kültürü, yönetim desteği, çevresel etki, teşvikler ve politikalar. Her ana kriter, sistematik ve ayrıntılı bir analizi kolaylaştırmak için alt kriterlere ayrılmıştır. Değerlendirme dokuz BT yatırım alternatifine uygulandı: Nesnelerin İnterneti (IoT), Dijital İkiz (DT), Kurumsal Kaynak Planlama (ERP) Sistemleri, Görüntü İşleme (IP), Enerji Yönetim Sistemleri (EMS), Üretim Yürütme Sistemleri (MES), Akıllı Lojistik ve Envanter Yönetimi (SL/IM), Blok Zinciri (BC) ve Artırılmış Gerçeklik ve Sanal Gerçeklik Uygulamaları (AR/VR) sekiz kriter ve yirmi iki alt kriter üzerinden. Karar alma süreçlerinde bulunan belirsizlikleri gidermek için AHP ve TOPSIS ile entegre Küresel Bulanık Mantık kullanıldı. Bu karma yaklaşım uzman görüşlerini ve sektör içgörülerini birleştirerek karmaşık, gerçek dünya koşulları altında sağlam ve esnek bir önceliklendirme süreci sağlıyor. Ön bulgular, önerilen çerçevenin yalnızca karar vericilerin dijital dönüşüm için en uygun BT çözümlerini seçmelerine yardımcı olmakla kalmayıp aynı zamanda ekonomik, çevresel ve sosyal hedefleri dengeleyerek tekstil endüstrisinde sürdürülebilir kalkınmayı desteklediğini gösteriyor. Birincil odak Türkiye'nin tekstil endüstrisi olmasına rağmen, çerçevenin uyarlanabilir doğası çeşitli endüstrilerde ve uluslararası ortamlarda uygulanmasını desteklemektedir. Gelecekteki araştırmalar ve çalışmanın potansiyel sınırlamaları tartışılmakta, daha fazla iyileştirme ve ampirik doğrulama için yol açılmaktadır.