Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda demir ve çinko eksikliği ile toksik metal düzeylerinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan olgularda demir, magnezyum ve çinko gibi eser elementlerin eksikliği ile toksik metallere maruziyetin değerlendirilmesini amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Eylül 2015- Aralık 2016 tarihleri arasında Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi çocuk ve ergen ruh sağlığı kliniğinde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan 6-18 yaş arası 26 olguya ait veriler değerlendirildi. Kontrol grubu olarak yaş, cinsiyet ve sosyoekonomik düzey bakımından hasta gurubuyla uyumlu, hasta çocuk polikliniğine karın ağrısı, göğüs ağrısı vb. nedenlerle başvuran 26 hasta çalışmaya dahil edildi. Tanı alan hastalar ve kontrol grubundan hemogram, ferritin, çinko, magnezyum ve kurşun, civa, manganez, kadmiyum, arsenik düzeyleri çalışıldı. Veriler SPSS-18 istatistik paket programı kullanılarak yorumlandı. Bulgular: Çalışmada değerlendirilen 26 DEHB, 26 kontrol grubu toplam 56 olgunun ferritin, çinko, magnezyum düzeyleri, arsenik, kadmiyum, civa, mangan, kurşun maruziyet durumları değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen bireylerin gruplara göre kurşun düzeyleri değerlendirildiğinde DEHB olgularında kurşun düzeyi istatiksel olarak anlamlı yüksek bulunmuştır (p:0,03). Alt tipler gruplandırıldığında dikkat eksikliği baskın olan tip ve bileşik tipte kurşun düzeyleri kontrol grubuna göre yüksek saptandı (p<0.05). Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hastalarında sağlıklı kontrol grubuna göre hemoglobin düzeyleri daha düşük bulundu ancak anemi varlığı açısından bakıldığında DEHB hastaları ile sağlıklı kontrol grubu arasında fark bulunmadı. Ferritin, magnezyum, çinko, mangan, arsenik, kadmiyum ve civa düzeyleri açısından DEHB olguları ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık saptanmadı. Sonuç: Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu genetik, psikososyal, çevresel etmenlerden etkilenmekle birlikte, etyolojisi net olarak aydınlatılamamış bir hastalıktır. Daha büyük hasta gruplarından oluşan çalışmalar ile özellikle kurşunu içeren toksik metallerin değerlendirilmesinin etyolojiyi açığa çıkarmak açısından önemli olduğunu düşünüyoruz.