Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ve İmam Hatip Lisesi meslek dersleri öğretmenlerinin deizm hakkındaki görüşleri

Deizmin ortaya çıkmasında birçok faktör rol oynamıştır. Bu faktörlerin en önemlisi 17. yüzyıl Avrupa'sında Hristiyan din adamlarının dini ve inananlarını kontrol altında tutmak amacıyla dini tahrif etmelerine bazı düşünürlerin verdiği tepkidir. Dinleri, kutsal kitapları ve vahyi reddeden deizm, akıl sayesinde Tanrının bulunabileceğini savunmaktadır. Tanrı evrene mükemmel düzeni koyan ancak daha sonra hiçbir şeye karışmayan konumdadır. Bir felsefi düşünce biçimi olarak yer alan deizm son yıllarda tekrardan dillendirilmeye başlanmış, özellikle ülkemizde gençler arasında yayıldığı iddia edilmiştir. Gençlerin İslam'dan uzaklaşarak, deisttik bir yaşam tarzını tercih ettikleri ifade edilmektedir. Bu çalışmayla, beş farklı lise türündeki öğrencilerin deizm düşüncesine yöneliminin olup olmadığı, yönelimi varsa bu durumun sebepleri ve öğrencileri etkileyen faktörlerin neler olduğu, din kültürü ve ahlak bilgisi ve imam hatip meslek dersleri öğretmenlerinin deizm düşüncesine nasıl baktıkları onların görüşlerinden istifade edilerek tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışma giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Giriş bölümünde problemin durumu, araştırmanın amacı, kapsam ve sınırlılıklar ve ilgili çalışmalara yer verilmiştir. Birinci bölümde literatür taraması yapılarak çalışmanın kavramsal çerçevesi ortaya konmuş, ikinci bölümde ise araştırmanın yöntemine yer verilmiştir. Üçüncü bölümde araştırmaya ait bulgular ortaya konmuş ve bulgulardan hareketle yorumlar yapılmıştır. Sonuç kısmında ise araştırmanın sonuçları belirlenmiş ve probleme çözüm önerileri getirilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı tercih edilmiştir. Bu kapsamda Tokat ilinde Fen Lisesi, Anadolu Lisesi, Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, İmam Hatip Lisesi ve Çok Programlı Anadolu Lisesi türlerinde görev yapan 20 din kültürü ve ahlak bilgisi ve imam hatip lisesi meslek dersleri öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Çalışma grubunun seçilmesinde, kolay ulaşılabilirlik ilkesi esas alınmış ve amaçlı örneklem tercih edilmiştir. Verileri toplamak için araştırmada kullanılmak üzere yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin görüşlerine göre liselerde deizm düşüncesinin kavram olarak yaygınlık kazandığı ancak deizme bilinçli bir yönelimin tehlikeli boyutta olmadığı ortaya çıkmıştır. Katılımcılar, öğrencilerin deizmi tam manasıyla tanımadığını ancak dini kuralları özgürlüklerinin önünde engel olarak görenlerin deizme sığınılabilecek bir liman olarak baktıklarını ifade etmişlerdir. Bununla birlikte gençlerin, içinde bulundukları çalkantılı dönemden ve sorgulamalardan etkilenerek, sekülerleşmenin de beraberinde getirdiği rahat ve özgür yaşama arzusu ile birlikte deizm düşüncesini tanımaya çalıştığı ortaya çıkmıştır. Hatta sosyal medyanın etkisiyle de tanımanın yanında ilgi duymaya da başladıkları görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Deizm, Din, DKAB Öğretmeni, Ortaöğretim, Gençlik, Öğretim Programı.