Dini hayat ile ölüm kaygısı arasındaki ilişki üzerine bir araştırma

ÖZET Bu araştırmanın amacı, öncelikle dindarlık ile ölüm kaygısı arasındaki ilişkiyi, daha sonra da aynı değişkenlerin bazı demografik değişkenlerle (yaş, cinsiyet, medeni durum, sosyo-ekonomik düzey, öğrenim alanının türü gibi) olan ilişkilerini incelemektir. Bu çalışmanın örneklem grubunu, DJE.Ü.'ne bağlı ÜBF, İlahiyat, Güzel Sanatlar, Tıp, Hukuk, Eğitim ve Mühendislik (İnşaat ve Maden Müh. bölümleri) fakültelerinin birinci ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören öğrenciler arasından tesadüfi yöntemle seçilmiş 555 kişi (erkek=360, kız=195) oluşturmaktadır. Deneklerin yaş ranjı, 16-42 olup, yaş ortalaması 21.02'dir. Veri toplama araçları olarak, D.E.Ü. İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Anabilim Dalı öğretim elemanları tarafından geliştirilmiş olan Dinî Hayat Ölçeği ve Templer'ın Ölüm Kaygısı Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, sırasıyla (r=.14, r= -.16) ölüm kaygısının, dindarlık ve cinsiyet ile p<.01 anlamlılık düzeyinde ilişkili olduğuna; ancak diğer demografik değişkenlerle (yaş, medeni durum, sosyo-ekonomik düzey ve öğrenim alanının türü gibi) arasında herhangi bir anlamlı ilişkinin olmadığına işaret etmektedir. Çok- yönlü varyans analizi sonuçları, ölüm kaygısı düzeyinin dindarlığı (F2?44z=10.28, p<.001), dindarlık düzeyinin de, ölüm kaygısını (F2,4m=8.58, p<.001) etkilediğini göstermektedir. Ayrıca, kızların ölüm kaygısına ilişkin puanlarının ortalamasının, erkeklerinkinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu bulunmuştur (t=3.94, p<.001). Dindarlık değişkenine bakıldığında, sözkonusu değişkenin sosyo-ekonomik düzey değişkeni dışmdaki diğer tüm değişkenlerle (yaş, cinsiyet, medeni durum, öğrenim alanının türü ve ölüm kaygısı) p<.01 düzeyinde anlamlı korelasyonlara sahip olduğu gözlenmiştir. Buna göre, erkekler kızlardan (t= -2.61, p<.01), evliler bekarlardan (t=3.50, p<.001) daha yüksek dindarlık ortalama puanlarına sahiptirler. Dindarlıkla yaş grupları arasındaki ilişkiyle ilgili analiz sonuçları, 16-22 yaş grubuyla (s=415, î=42.20) 23-28 yaş grubu (s=129, î=49.0) arasmdaki farkm p<.05 düzeyinde anlamlı olduğunu ortaya koymuştur.