İngilizce ve Türkçe dil öğretmen adaylarının tartışmacı denemelerinde söylem yapısı ve söylem belirteçleri

Karşılaştırmalı retorik çalışması olan bu çalışmanın amacı Türkçe ve İngilizce metinlerdeki metin yapılarını yedi parametreye göre incelemek ve bu metinlerdeki söylem belirteçlerini belirlemektir. Çalışmanın verileri Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İngilizce Öğretmenliği ve Türkçe Öğretmenliği Bölümlerinde öğrenim gören ikinci sınıf öğrencilerinden toplanmıştır. Çalışmaya toplamda 52 öğrenci katılmıştır. İngilizce Öğretmenliği Bölümündeki öğrencilerden İngilizce ve Türkçe tartışmacı metin yazmaları istenirken Türkçe Öğretmenliği Bölümünde okuyan öğrencilerden sadece Türkçe tartışmacı metin yazmaları istenmiştir. Toplanan metinlerin söylem yapıları 7 parametre kullanılarak incelenmiştir: (1) tematik bütünlük, (2) tematik devamlılık, (3) paragraf bütünlüğü, (4) yazma üslubu, (5) paragraflar arası uyum, (6) somutluk ve (7) cümle basitliği. Sonuç olarak İngilizce Öğretmenliği Bölümü öğrencileri tarafından yazılan Türkçe metinlerin yapılarının daha doğrusal bir anlatıma sahip olduğu bulunmuştur. Metinlerin söylem yapılarının yanında metinlerde kullanılan söylem belirteçleri de belirlenmiştir. İngilizce metinlerde kullanılan söylem belirteçleri dört ana grup altında incelenmiştir: (1) ek belirten, (2) karşıtlık belirten, (3) neden belirten ve (4) zaman belirten. Türkçe metinlerde kullanılan söylem belirteçleri ise 37 farklı kategoriden oluşan bir sınıflandırma kullanılarak incelenmiştir. Araştırmanın sonucu göstermektedir ki İngilizce Öğretmenliği Bölümü öğrencileri İngilizce makalelerinde sıklıkla ek kategorisinde olan 've' söylem belirtecini kullanmışlardır. Türkçe makaleler incelendiğinde ise hem İngilizce Öğretmenliği Bölümündeki öğrencilerin hem de Türkçe Öğretmenliği Bölümündeki öğrencilerin makalelerinde 've' söylem belirtecini sıklıkla kullandığı tespit edilmiştir. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin söylem belirteçlerini kullanma sıklıklarıyla metinlerinin doğrusal yapısı arasında anlamlı bir ilişki olmadığı saptanmıştır.