Dispne nedeniyle acil servise başvuran ve kalp yetmezliği tanısı olan hastaların prognozu üzerine etkili faktörlerin incelenmesi

Amaç: Akut kalp yetmezliği (AKY), dünya çapında önemli bir halk sağlığı sorunu olup, özellikle yaşlı popülasyonda hastane yatışının ve mortalitenin ana nedenlerinden biridir. Acil servise başvuran AKY hastalarının yönetimi karmaşıktır ve prognozları değerlendirmek ve uygun tedavi stratejilerini belirlemek önemlidir. Çalışmamız, AKY hastalarının acil servise başvurularında anamnez, fizik muayene, EKG, laboratuvar, görüntüleme bulguları ve risk skorlamaları kullanılarak prognoz değerlendirmesindeki önemini ele almayı amaçlamaktadır. Gereç ve yöntem: Bu çalışma, AKY hastalarının acil servise başvurularında, klinik parametrelerin prognoz değerlendirmesini araştırmak amacıyla yapılan prospektif, tek merkezli bir kohort çalışmasıdır. Bu çalışma, dispne şikayeti ile başvuran ve kalp yetmezliği tanısı konmuş 18 yaş ve üstü 247 hastayı içermektedir. Çalışma kapsamında hastaların demografik bilgileri, vital bulguları, fizik muayeneleri, elektrokardiyogram (EKG) bulguları, kan gazı sonuçları, laboratuvar sonuçları, görüntüleme bulguları ve skorlama sistemleri kaydedilmiştir. Vital bulgular, kan gazı ve laboratuvar parametreleri kategorilere ayrılarak değerlendirilmiştir. Primer sonlanım olarak acil serviste invaziv mekanik ventilasyon, vazopressör ilaç kullanımı, hemodiyaliz, koroner anjiyografi, elektriksel kardiyoversiyon ve kardiyak arrest gelişimi belirlenmiş ve bu durumların herhangi birinin gerçekleşmesi total primer sonlanım (TPS) olarak adlandırılmıştır. Sekonder sonlanım ise hastane içi mortalite olarak tanımlanmıştır. Ayrıca, çalışmada ADHERE, EHMRG ve GWTG skorlama sistemleri kullanılarak hastaların risk durumları değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması 75,6±10,892 olarak bulunmuştur. Çalışmaya dahil edilen hastaların %54,7'si kadın (n=135) ve %45,3'ü erkek (n=112) idi. Çalışmaya katılan 247 hastanın %28,7'sinde (n=71) en az bir primersonlanım gerçekleşti. Çalışmamıza dahil edilen 247 hastanın %15,8'inde (n=43) hastane içi mortalite geliştiği gözlenmiştir. Çalışmamızda ADHERE (p<0,001), EHMRG (p=0,002) ve GWTG (p=0,016) skorları için TPS gelişen ve gelişmeyen hastalarda istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu saptanmıştır. 2 Cox regresyon analizine göre anlamlı bulunan parametreler TPS gelişim riskini değerlendirmek amacıyla model analizine dahil edildi. Bu modele göre ADHERE skorlamasında yüksek risk olması TPS gelişim riskini 1,6 kat, Ortopne bulgusunun olması TPS gelişim riskini 2 kat, laktat değerinin 2'nin üstünde olması TPS gelişim riskini 2 kat, AST'nin 50U/L'nin üstünde olması TPS gelişim riskini 1,9 kat, diastolik kan basıncının 60 mmHg'nin altında olması TPS gelişim riskini 3 kat ve radyolojide plevral efüzyonun varlığı TPS gelişim riskini 2,3 katına çıkardığı saptandı. Cox regresyon analizine göre anlamlı bulunan parametreler hastane içi mortalite gelişim riskini değerlendirmek amacıyla model analizine dahil edildi Bu modele göre GWTG skorlamasında yüksek risk grubunda olması hastane içi mortalite gelişim riskini 10,6 kat, takipne bulgusunun olması hastane içi mortalite gelişim riskini 2 kat, laktat değerinin 2'nin üstünde olması hastane içi mortalite gelişim riskini 2,5 kat, AST'nin 50U/L'nin üstünde olması hastane içi mortalite gelişim riskini 3,5 kat, SVO öyküsünün olması hastane içi mortalite gelişim riskini 5,2 kat, karaciğer hastalığı öyküsü olması hastane içi mortalite riskini 24,4 kat ve malignite öyküsünün olması hastane içi mortalite gelişim riskini 2,6 katına çıkardığı saptandı. Sonuç: Çalışmamızda, acil servise nefes darlığı ile başvuran ve AKY tanısı konulan hastalarda klinik kötüleşme ve mortalite üzerinde etkili olan faktörleri geniş kapsamlı bir şekilde inceledik. Vital bulgular, kan gazı parametreleri, laboratuvar değerleri ve klinik risk skorlama sistemleri gibi çeşitli parametreleri değerlendirerek, mevcut skorlara ilave edilen belirli başlı parametrelerle ülkemiz acillerinde kullanılabilecek yeni risk modelleri oluşturduk. Bu çalışma ile, acil servis hekimlerine, hastaların prognozunu öngörmeleri, kritik tedavi seçeneklerini belirlemeleri ve gelecekteki riskleri tahmin etmeleri konusunda analitik bir yaklaşım sunarak, daha etkili bir klinik değerlendirme ve tedavi planlaması sağlamaktayız.