Divan Indema Yabki Al-Ketâ (Bağırtlak Kuşlar Ağladığında) Şair Khaled Al-Dahi'nin üslup çalışması

Şair Halid ed-Dâhî'nin Büyükler Ağladığında adlı şiir divanındaki denemesi, bu dönemde Irak halkının karşılaştığı acı ve sıkıntıları doğru bir şekilde aksettiren seçkin şiirsel denemelerden biri kabul edilmektedir. Bu deneme kendisini şekillendiren yapının özelliklerini taşır. Dikey (mısralı) şiir yazımı, bir yandan nesir türündeki şiir yazımının büyük oranda artmasıyla ve okuyucusunun kaybolmasıyla veya şiir dinleyicilerinin azalmasıyla diğer yandan ise şiirin istikbalinin kaybolması ile gerilemektedir. Ancak bütün bu sıkıntılara rağmen ed-Dâhî'nin şiirsel yazıları, okuyucuyu üslup yapılarıyla ve betimleme yöntemi ile cezbedip düşüncelerini kelimelere döken ve kendine özgü ifade kalıplarıyla onu anlatan bir şairden bahsetmektedir. Sanki bu şair, hem duygusal hem de ilham verici görüntülere sahip sanatsal resimler çizmektedir. ed-Dâhî'nin şiirsel metni bu tür özelliklerle karakterize edildiği için istatistik ve analize dayalı betimleyici üslup yönteminin seçilmesi çalışma için uygun olmuştur. Bu yöntem, hassas nesnel sonuçlara ulaşmak için tablolar ve istatistik yardımıyla şiirsel olguyu ve onu oluşturan sayısal değerleri gözlemlemek için uygun ölçüleri vermektedir. Bu çalışmada pek çok sonuca ulaşılmaktadır. Bunların en önemlisi de; cümledeki akışın içine girmeksizin tek bir kelimenin bir değerinin olmadığı gerçeğidir. Kelimeye anlamsal değerini ve varlığını içinde bulunduğu cümle kazandırır. Böylece cümle, kelimelere kullanım farklılığına göre farklı anlamlar verir. Yani şiir divanında geçen kelimelerin kullanım farklılığına göre anlamları farklıdır. Bundan dolayı her şairin sözlüğü, kendine özgüdür. Aynı zamanda şair, resimlerini çoğunlukla geleneksel ve donuk olmayan farklı şekil ve açıklama üsluplarıyla çizer. Bunlar şairin damgasını taşımaktadır. Bazen sanki şair, resimlerini kâğıdın üzerine hayat fışkıran canlı renklerle çizmektedir. Bazen de çelişkiler üzerine kurulu yeni bir resim çizmektedir. Aynı durum kapalı istiarelerde de görülür. Cansız nesnelerin hareket ve yaşamla karakterize edildiği, hayal gücü tarafından, daha önce olmayan yenidünyalar oluşturulur. Kinaye ise resmin şekillendirilmesinde okuyucuya derin yorumlama açıları kazandırır. Vezin ve kafiyenin seçimi ise dil ve yapılarda somutlaşan musikinin kendisinden doğduğu duygusal oluşumdan kaynaklanmaktadır.