Diyabetes mellitus tanılı hastalarda diyabetik ayak eğitiminin hastaların bilgi, tutum ve davranışları üzerine etkisinin incelenmesi

Amaç: Bu araştırmanın amacı Tip 2 DM tanılı hastalardan diyabetik ayak eğitiminin verildiği müdahale grubu ile eğitimin verilmediği kontrol grubunda bilgi tutum ve davranış düzeylerindeki değişimi belirlemektir. Yöntem: Randomize kontrollü müdahale çalışması olarak planlanmıştır. Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Gaziemir 10 nolu Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'nde 1 Eylül 2017 – 30 Nisan 2018 tarihleri arasında 114 hasta ile gerçekleştirilmiştir. 18 yaş üstü, Tip 2 DM tanılı olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden hastalar dâhil edilmiştir. Müdahale grubuna birebir, yüz yüze, yaklaşık 15 dakikalık, gerçek materyaller kullanılarak uygulamalı eğitim ve broşür verilmiştir. Kontrol grubuna eğitici broşür verilmiştir. Eğitimden 1 hafta ve 3 ay sonra, aynı anketler uygulanmıştır. Çalışmanın verileri IBM SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 22 paket programı ile analiz edilmiştir. İstatistiksel değerlendirmede tanımlayıcı analizler, t testi, ilişkili örneklem tek yönlü varyans analizi ki kare analizi, tekrarlayan ölçüm analizleri, ANOVA kullanılmıştır. Bulgular: Hem müdahale hem de kontrol gruplarında 1 hafta sonra ve 3 ay sonra ölçülen bilgi, tutum ve toplam puanı ortalaması randomizasyon öncesi duruma göre anlamlı olarak artmıştır (p<0,001). Müdahale grubunda randomizasyon öncesi duruma göre 1.hafta sonunda ve 3.Ay sonunda ölçülen davranış puan ortalamasında anlamlı artış sağlanamamıştır (p=0,591 ve p=0,901). Kontrol grubunda 3.ay sonunda ölçülen davranış puan ortalaması başlangıçtaki ortalamaya göre anlamlı olarak yüksek saptanmıştır (p=0,023) Sonuç: Diyabet hastaları sürekli olarak diyabetik ayak konusunda eğitici çalışmalarla desteklenmelidir. Bu çalışmalarda davranış değişikliği oluşturmanın ancak uzun vadede sağlanabileceği dikkate alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Diyabet, ayak, eğitim, bilgi tutum ve davranış Anahtar Kelimeler: Diyabet, ayak, eğitim, bilgi tutum ve davranış