Diyabetik ratlarda oluşturulan yara iyileşmesinin tedavisinde topikal uygulanan Mumijo özleri ile dekspantenol'ün etkinliğinin karşılaştırılması

Amaç: Yara iyileşmesi cerrahi hastalarda postoperatif morbidite ve hastane yatış süresini önemli ölçüde belirler, diyabetik hasta grubunda mevcut olan hiperglisemi ile bozulan yara iyileşme sürecinin iyileştirilmesi için çok sayıda farklı analiz ve klinik çalışma yapılmaktadır. Diyabetin yara iyileştirilmesi üzerindeki olumsuz etkileri göz önüne alınınca etkisi kanıtlanmış olan topikal dekspantenol ile Mumijo özütünün yara iyileşmesi üzerindeki etkilerini karşılaştırmayı amaçladık. Materyal/Metod: Bu çalışma, her birinde 8–10 haftalık yaş aralığında olan toplam 28 adet dişi Wistar Albino sıçanın yer aldığı dört gruptan oluşacak şekilde planlanmıştır. Gruplar şu şekilde oluşturulmuştur: kontrol grubu, diyabet grubu, dekspantenol krem grubu ve Mumijo özütü uygulanan grup. Kontrol grubunu oluşturan 7 sıçan dışındaki 21 sıçana diyabet modeli oluşturulmuştur. Tüm hayvanlara intraperitoneal yolla anestezik ajan uygulanmasının ardından, sıçanlar prone pozisyonda sabitlenmiş ve cerrahi alan sterilizasyonu sağlanmıştır. Her bir sıçana interskapular bölgede, yaklaşık 4 cm² boyutunda tam kat cilt defekti oluşturulmuştur. Farklı zaman noktalarında (7., 14. ve 21. günlerde) yara yüzey alanı ölçümleri yapılmış ve histopatolojik inceleme amacıyla biyopsi örnekleri alınmıştır. Bulgular: Gerçekleştirilen yara yüzey alanı ölçümleri, biyokimyasal analizler (özellikle total antioksidan düzeylerinin tayini) ve histopatolojik değerlendirmeler kapsamında; Hematoksilen & Eozin (H&E), Van Gieson boyamaları ile immünohistokimyasal yöntemler aracılığıyla neovaskülarizasyon, kolajen düzenliliği, fibroblast aktivitesi, miyofibroblast yoğunluğu, kolajen miktarı, mononükleer hücre infiltrasyonu ve konjesyon düzeyleri analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, tüm gruplarda doku iyileşme süreçlerinin genel olarak benzer bir seyir izlediğini ortaya koymakla birlikte; Mumijo sulu özütü uygulanan grup ile dekspantenol uygulanan grupta yara iyileşmesinin diğer gruplara kıyasla daha belirgin ve etkin bir şekilde gerçekleştiği gözlemlenmiştir. Sonuç: Belirli parametreler ile sınırlı kalarak yapmış olduğumuz bu çalışmada diyabetik ratlarda oluşturulan deneysel yara modelinin iyileşmesinde topikal uygulanan mumijo özütleri ile topikal dekspentanol krem' in etkinliğinin benzer olduğunu saptadık. Anahtar Kelimeler: Mumijo, dekspentanol, yara iyileşmesi