Diyaliz hastalarında aterosklerozis ve eNOS geninin Glu298Asp polimorfizmi

Dünyada her yıl 1 milyon kişiden 50-250'si son dönem böbrek yetmezliğine girmektedir. SDBY'nin tedavisi oldukça zor, masraflı ve hasta yakınları için de çok yıpratıcı olmaktadır. Bu hasta grubunda kardiyovasküler komplikasyonlar ölümün en önemli sebebidir. Kardiyovasküler olayların temelinde de ateroskleroz yatmaktadır.SDBY'de aterosklerozun patogenezinde NO sistemindeki değişikliklerin bilinmesinden dolayı biz bu çalışmada eNOS enzimindeki genetik polimorfizmin de bu koşullarda etkili olup olmadığını ve bu hipotezin ADMA birikimi ile ilişkili olup olmadığını araştırmayı hedefledik. Çalışmamızda Glu298Asp varyantını kodlayan G/T polimorfizmini araştırmayı planladık. Bu gendeki polimorfizm, protein diziliminde değişikliğe neden olan ve NO sentezi ile ilişkili olan bir polimorfizmdir. İntima medya kalınlığı, Glu298Asp varyantı, ADMA, arjinin ve NO düzeylerini SDBY'li bir grup hastada ve sağlıklı kontrol bireylerinde karşılaştırılıp değerlendirmeyi amaçladık.Çalışmamızda 200 SDBY (130 Hemodiyaliz ve 70 Periton diyalizi) hastası ve 100 sağlıklı kontrol incelendi. eNOS Glu298Asp genotip dağılımlarında ve allel sıklıklarında kontrol ile SDBY grubu arasında önemli bir farklılık görülmedi. ADMA, SDMA ve İMK değerleri SDBY grubunda kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek tespit edildi (p<0.05). Plazma NO düzeyleri; HD grubunda kontrol grubuna göre yüksek olmakla beraber bu artış istatistiksel olarak anlamlı değildi. SDBY'li hastalarda aterosklerotik risk faktörleri karşılaştırıldığında, İMK ile yaş, total kolesterol, LDL kolesterol ve ADMA arasında pozitif korelasyon; HDL kolesterol ile negatif korelasyon saptadık. İMK ile sistolik ve diyastolik kan basınçları arasında ise anlamlı bir ilişki bulunamadı.Sonuç olarak, eNOS Glu298Asp polimorfizminin SDBY gelişme riski ve SDBY'de görülen aterosklerotik değişiklikler üzerine doğrudan bir etkisi bulunmamıştır. SDBY'li hastalarda ADMA, SDMA ve İMK ölçümlerinin ateroskleroz gelişimini belirlemede faydalı olabileceği görülmektedir.