Diyalize giren kronik böbrek yetmezliği olan hastalarda diyete uyum ile biyokimyasal parametreler ve antropometrik ölçümler arasındaki ilşkinin belirlenmesi

Tarihleri arasında RTS Adana Diyaliz Merkezinde, haftada 3 gün diyalize giren ve araştırmaya katılmayı kabul eden yaşları 20 ve üzeri olan 34'ü kadın (%34), 66'sı (%66) erkek olmak üzere toplam 100 hasta üzerinde yapılmıştır. Hastalara genel bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve biyokimyasal parametreler ve kan basıncı olmak üzere 3 bölümden oluşan anket formu uygulanmıştır. Aynı zamanda hastaların üç günlük 24 saatlik besin tüketim kayıtları, antropometrik ölçümleri [boy uzunluğu, kuru vücut ağırlığı, üst orta kol çevresi (ÜOKÇ)]alınmış, kan basınçları ölçülmüş ve biyokimyasal bulguları alınmıştır. Bu çalışmada hastaların yaş ortalaması 58.38 ±16.12 yıl ve diyalize girme süre ortalaması 7.6 ± 5.68 yıl olarak belirlenmiştir. Hastaların Ulusal Böbrek Vakfı (NKF) önerilerine göre günlük diyetle aldıkları enerji ve protein miktarlarına bakıldığında önerilerin altında olduğu saptanmıştır. Kadın ve erkek hastaların tamamının günlük enerji alımının 35 kkal/kg/gün'ün altında olduğu belirlenirken, kadın hastaların %88.2'sinin, erkek hastaların da %72.7'sinin 1 g/kg/gün'den az protein aldığı saptanmıştır. Hastaların serum albumin düzeyleri kadınlarda ortalama 3.7±0.27 mg/dl iken erkeklerde 4.0±0.72 mg/dl olarak bulunmuştur. Kadın ve erkek hastaların LDL-kolesterol, HDL-kolesterol ve total kolesterol düzeylerinin referans aralığında olduğu belirlenmiştir. Kadın hastalarda BKİ ortalaması 25.6± 3.54 kg/m2 iken erkek hastalarda BKİ ortalaması 23.8±2.83 kg/m2 olduğu saptanmıştır. Hastalarda BKİ değerleri ile diyalize girme süresi arasında anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0.05). 5 yıl ve daha az süredir diyalize giren hastaların % 4.3'ünün zayıf, % 65.2'sinin normal, % 13'ünün hafif şişman ve % 17.4'ünün şişman olduğu görülürken, 5 yıldan fazla süredir diyalize giren hastaların % 55.6'sının normal ve % 4.4'ünün hafif şişman olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak hemodiyalize giren hastaların çoğunun yetersiz ve önerilen miktarların altında beslendikleri, önerilen diyete uyum sağlayamadıkları belirlenmiştir.