Diyarbakır-Hazro taş kömürünün yıkanabilme özelliklerinin incelenmesi

ÖZET Bu çalışma, Diyarbakır-Hazro yöresinde alt bitümlü kömür yatağında bulunan; üst kömür damarı ve alt kömür damarının yıkanabilme özelliklerinin belirlenmesi ve bu kömür damarlarının değerlendirilmesinde kullanılabilecek yıkama yöntemlerini araştırmak amacı ile yapılmıştır. Deneysel çalışmalarda kullanılan kömürlerin özellikleri şöyledir: üst kömür daman; orijinal bazda %2,76 nem, %24,14 kül, %37,27 uçucu madde, %2,34 kükürt ve 5938 kcal/kg 'lık üst ısıl değerine sahip olurken, alt kömür daman; orijinal bazda %1,64 nem, %40,07 kül, %26,78 uçucu madde içermektedir. Yıkanabilme özelliklerinin tespiti için; -50+19 mm, -19+4.75 mm ve -4.75+0.5 mm tane fraksiyonlarında yüzdürme-batırma deneyleri yapılmıştır. Yıkanabilme sonuçlarının değerlendirilmesinde; yoğunluk dağılımı, temiz kömür miktan, şist kalitesi, yıkanma kolaylığı ve yıkanabilme derecesi kullanılmıştır. Üst kömür damannın; -50+19 mm, -19+4.75 mm ve -4.75+0.5 mm tane boyutlarında ağır ortam ile zenginleştirme yöntemi, -0.5 mm fraksiyonu ise flotasyon ile değerlendirilmesi araştınlmıştır. Alt kömür damarının; -50+19 mm, -19+4.75 mm ve -4.75+0.5 mm tane fraksiyonlarında ağır ortam ile zenginleştirme yöntemi denenmiştir. Ancak elde edilen temiz kömürlerin yanabilir verimleri düşük olmuştur. Alt kömür damarı üzerinde yapılan flotasyon deneylerinde kömürün ince boyutlarda serbestleşmesinden (-0,075 mm) dolayı olumlu bir sonuç alınamamıştır.