Diyarbakır organize sanayi bölgesi yeraltı su kalitesinin araştırılması

Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi (DOSB) ve çevresindeki yeraltı suyu kaynaklarının kalite durumu araştırılarak, içme ve sulama amaçlı kullanılabilirlikleri değerlendirilmiştir. Çalışma kapsamında beş farklı noktadan alınan su numuneleri fizikokimyasal ve biyolojik analizlere tabi tutulmuş, elde edilen veriler ulusal ve uluslararası standartlarla karşılaştırılmıştır. İncelenen parametreler arasında pH, elektriksel iletkenlik (EC), nitrat, nitrit, sodyum ve ağır metaller yer almaktadır. Analiz sonuçlarına göre, sanayi faaliyetlerinin yeraltı suyu kalitesi üzerinde önemli etkiler yarattığı, bazı noktalarda içme suyu olarak kullanımın sağlık açısından risk oluşturabileceği belirlenmiştir. Hidrojeokimyasal değerlendirmeler sonucunda suların büyük çoğunluğunun Ca–Mg–HCO₃ tipinde olduğu, ancak bazı örneklerde sülfat ve klorür katkısı nedeniyle farklı geçiş tiplerinin gözlendiği saptanmıştır. Piper diyagramı sonuçları evaporitik formasyonların ve tuzlu akifer katkısının su bileşiminde etkili olduğunu göstermektedir. Wilcox diyagramına göre suların çoğu sulama açısından "uygun – çok uygun" sınıfında bulunurken, bazı numuneler yüksek Na% oranı nedeniyle dikkatli kullanım gerektirmektedir. USSL diyagramı değerlendirmesi ise sodikleşme riskinin düşük olduğunu, ancak yüksek tuzluluk sınıfındaki numunelerin uzun süreli kullanımda toprak tuzluluğu sorununa yol açabileceğini ortaya koymuştur. Genel olarak çalışma alanındaki yeraltı sularının tarımsal sulamada kullanılabilir nitelikte olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, uzun vadeli kullanımda tuzluluk ve sodyumluluk riskine karşı drenaj uygulamaları, toprak ıslah yöntemleri ve uygun bitki türü seçimi önerilmektedir. Çalışma, sanayi bölgelerinde etkin atık yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi, düzenli hidrojeokimyasal izleme programlarının yürütülmesi ve çevresel farkındalığı artırmaya yönelik politikaların uygulanmasının zorunluluğunu vurgulamaktadır Anahtar Kelimeler: Yeraltı suyu, Sanayi kirliliği, Su kalitesi, Diyarbakır OSB