Diyarbakır Ovası'nın yer altı sularının incelenmesi ve coğrafik bilgi sistemi (CBS) ile modellenmesi

Dünyada artan nüfusa karsılılık, su kirliligi ve iklim degisikligi nedeniyle içilebilir ve kullanılabilir su azalmaktadır. Bu nedenle yüzeysel su kaynaklarının tespiti kadar, yer altı su potansiyelinin, statik su seviyelerinin düzenli olarak ölçülüp tespit edilmesi, tespit edilen bu suyun kalitesi ve kullanılabilirligi de takip edilmesi gereken önemli islerdendir. lk bölümlerde yeraltı suyunun olusumu, yeraltı su tablasının ve zeminlerin dane çapına göre hareket kabiliyetleri, Cografik Bilgi Sistemleri (CBS )'nin tanımı, avantajları ve metodolojisi verilmistir. Daha sonra inceleme alanı olan Diyarbakır Ovasının havza bazında genel jeolojik, meteorolojik verileri, dogal kaynakları ve dogal su kaynakları ile ilgili genel bilgiler verilmistir. Besinci bölümde Materyal ve Metot olan çalısmanın hangi asamalardan geçtigi, nasıl bir yöntemle hedefe ulasılacagı bilgisi verilmektedir. Altıncı bölümde haritaların olusumuna temel olusturan su kuyusu sondaj verileri ısıgında Tematik haritalar olusturulmus, yedinci bölümde ise bu yer altı su kaynaklarının DS ve Köy Hizmetleri laboratuarınca tespit edilmis analiz sonuçları ile yeraltı su seviye kalitelerinin ABD tuzluluk Diyagramına göre sulama sınıfı, Wilcox'a göre de su kullanılabilme sınıflandırmaları belirlenmistir. Diyarbakır havzasının yeraltı su statik su seviye haritası, dinamik su seviye haritası, pompa verimlilik haritaları Cografik Bilgi Sistemleri (CBS ) yardımı ile çıkarılmıs, bölgenin yeraltı su veritabanı olusturulmustur. leriki zamanlarda bu haritaların güncellemesi ile su seviyeleri degisimlerinin kontrol edilebilir olması amacıyla yeraltısu veri tabanı olusturulmustur. Çalısmada ayrıca özellikle Beykan Petrol Üretim Sahasından kaynaklanan Mardin formasyonunda su kirliliginin 2030 yılında Diyarbakır Sehir merkezi yeraltısu kaynaklarının su kalitesini tehdit edecegi tehlikesine de dikkat çekilmistir. Anahtar Kelimeler: Diyarbakır Havzası,Yer altı suyu, Statik Su Seviye, Dinamik Su Seviye, pompa verim,Cografik Bilgi Sistemleri (CBS ), Su kalitesi,