Diz protezi uygulanan kırılgan yaşlılarda bakım ve rehabilitasyon algısı ile iyileşme kalitesi arasındaki ilişki

Bu araştırma; diz protez cerrahisi uygulanan kırılgan hastaların ameliyat sonrası bakım ve rehabilitasyon algıları ile iyileşme kaliteleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapıldı. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olan araştırmanın örneklemini; diz protez cerrahisi uygulanan 136 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında; "Hasta Tanıtıcı Özellikler Formu", Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EKÖ); "Hasta Bakım ve Rehabilitasyon Algısı Ölçeği (HBRAÖ)" ve "İyileşme Kalitesi 40 Anketi (İKA-40) kullanıldı. Veriler yüz yüze görüşme yöntemi kullanılarak toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler kullanıldı. Ayrıca ölçekler arası ilişki Pearson korelasyon analizi, ölçeklerin birbiri üzerinde etkisi ise doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Çoğunluğu (%93.4) kadın olan hastaların yaş ortalamaları 70.07±4.250 olarak belirlendi. Hafif kırılgan (8.56±1.332) olarak belirlenen hastaların HBRAÖ ve İKA-40 puanları sırasıyla; 65.59±9.573 ve 159.38+16.168 olarak saptandı. Diz protez cerrahisi uygulanan hastaların EKÖ ile HBRAÖ, İKA-40 toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında negatif yönlü; HBRAÖ, İKA-40 toplam ve alt boyut puan ortalamaları arasında ise istatistiksel açıdan pozitif yönlü ilişki olduğu tespit edildi (p<0.05). Hastaların İKA-40 toplam ve alt boyut puan ortalamaları üzerinde EKÖ'nün negatif; HBRAÖ ve tüm alt boyut puan ortalamalarının ise pozitif yordayıcılar arasında olduğu belirlendi. Sonuç olarak diz protez cerrahisi uygulanan yaşlı hastaların iyileşme kalitesi üzerinde kırılganlık ile birlikte hasta bakım ve rehabilitasyon algılarının etkili faktörler olabileceği saptandı (p<0.05). Bu sonuçlar doğrultusunda, hasta merkezli bakımda kırılganlık patofizyolojisine yönelik hemşirelik girişimlerinin planlanması ve kırılgan yaşlıların bakım-rehabilitasyon algılarını iyileştirici uygulamaların, hemşirelik bakım sürecinde göz ardı edilmemesi önerilir. Anahtar kelimeler: Diz protezi, Yaşlı, Kırılganlık, Bakım algısı, Rehabilitasyon, İyileşme kalitesi Tez Danışman: Doç. Dr. Gülden KÜÇÜKAKÇA ÇELİK Sayfa Sayısı:61