Doğa eğitimi uygulamasındaki program ve liderlik özelliklerinin rekreasyon yönetimi açısından değerlendirilmesi (Bolu Gençlik Kampı örneği)

Bu araştırmada amaç, doğa eğitimi kamp programında (Bolu Mengen Bürnük Doğa Kampı programı) görev alan katılımcıların (yönetici (program sorumluları), grup liderleri ve kampçıların) rekreasyon program yönetimi sürecinde doğa eğitimi kamp programı ve liderlik özelliklerine ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesidir.Araştırmanın amacı, iki genel tema altında sorgulanmıştır. Bunlar; 1- Katılımcıların rekreasyon doğa eğitimi kamp programı ile ilgili görüşlerinde ortaya çıkan temel unsurlar 2- Rekreasyon doğa eğitimi kamp programında yer alan katılımcıların liderlik özellikleri ile ilgili görüş ve deneyimleri ile ortaya çıkan temel unsurlardır.Bu araştırmada model olarak ?nitel araştırma deseni? kullanılmıştır. Rekreasyon programında görev alan 3 yönetici (program sorumlusu), 10 lider ve 25 kampçı toplam 38 katılımcı bu araştırmanın örneklemini oluşturmuştur.Çalışmada veri toplamayla ilgili olarak, görüşme için ?yarı yapılandırılmış görüşme? yöntemi, gözlem için ise ?yapılandırılmamış alan çalışması?, araştırmacının ortama katıldığı ?katılımcı gözlem? denilen yöntemle gerçekleştirilmiştir.Bu araştırmanın katılımcılarını; rekreasyon yönetiminde, doğa eğitimi uygulama sürecine katılan 3 yönetici (program sorumluları), 10 grup lideri ve 25 kampçı oluşturmuştur. Veriler betimsel ve içerik analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmada geçerliğin ve güvenirliğin sağlanması için çeşitleme ölçütü kullanılmıştır.Verilerin sunumu, bulgular ve tartışma iki genel tema altında ortaya çıkarılmış ve sunulmuştur. Bunlar;1. Genel Tema olan rekreasyon doğa eğitimi kamp programının amaç, program ve yönetim ana temalarına ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesinin sonucunda elde edilen bulgular beş tema şeklinde belirlenmiştir. Bunlar; a- Eğitim, b-İletişim, c-Kültür, d-Motivasyon ve e-Lider olarak sınıflandırılmıştır:a- Eğitim; temasına ilişkin olan verilerde; ?sosyal gelişim, toplumsal fayda, kişisel gelişim, doğa eğitimi, yeterlilik, ön hazırlık? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.b- İletişim temasına temasına ilişkin olan verilerde; ?paylaşım, haberdar olma, etkileşim, yönlendirme, kişiler arası tanışma, takım çalışması, koordinasyon, değerlendirme ve paylaşım olmayışı? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.c- Motivasyon; temasına ilişkin olan verilerde; ?hareket geçirme, aktif güdüleme, hazır bulunuşluk? gibi alt temaların önemi vurgulanmıştır.d- Kültür teması, doğa eğitimi kamp programında amaç boyutunda ortaya çıkmış ve önemi vurgulanmıştır. Kültür temasına ilişkin olan veriler; ?kültür alışverişi, kültürel amaç, kültürel faaliyet, kültür mozaiği, kültürel yeterlilik ve kültürel ortam? olarak belirlenmiştir.e- Lider; temasına ilişkin olan veriler; ?lider özelliği, görev ve sorumluluklar, takım çalışması, yönetsel kademelenme ve problem çözme olarak belirlenmiştir.2. Genel Tema olan liderlik özelliklerine ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin değerlendirilmesinin sonucunda rekreasyon doğa eğitimi kamp programında yer alan katılımcılardan elde edilen bulgular dokuz ana tema şeklinde belirlenmiştir. Bunlar; a. Eğitim Seviyesi, b. İletişim Özelliği, c. Problem Çözme, d. Motivasyon, e. Görev ve Sorumluluk, f. Takım Çalışması,g. Güven, h. Karar Verme Süreci, ı. Değerlendirme Süreci liderlik özellikleri ile sınıflandırılmıştır:a. Eğitim özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler ?teorik eğitim ve yaşayarak öğrenme? olarak çıkmıştır.b. İletişim özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler ?etkileşim ve paylaşım? olarak çıkmıştır.c. Problem çözme özelliği ana temasına ilişkin olarak veriler; ?iletişim ve organizasyon? olarak çıkmıştır.d. Motivasyon özelliği ana temasına ilişkin olan veriler ?iletişim ve aktif güdüleme? olarak çıkmıştır.e. Görev ve sorumluluk özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?koordinasyon, iletişim, motivasyon, eğitim ve kültür? olarak çıkmıştır.f. Takım çalışması özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?koordinasyon, iletişim, eğitim, organizasyon ve motivasyon? olarak çıkmıştır.g. Güven özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, motivasyon ve yaşayarak öğrenme? olarak çıkmıştır.h. Karar verme özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, eğitim görev ve sorumluluk? olarak çıkmıştır.ı. Değerlendirme özelliği ana temasına ilişkin olan veriler; ?iletişim, demokratik lider, karar verme, eğitim ve organizasyon? olarak çıkmıştır.Araştırma sonucunda, rekreasyon program yönetiminde uygulama sürecinde görev alan katılımcıların, rekreasyon doğa kamp programının amaç, program ve yönetim boyutuna ilişkin görüş, deneyim ve gözlemlerinin analizi yapılmış ve ortaya çıkan sonuçlar ile ülkemizde büyük ölçüde eksikliği duyulan rekreasyon program yönetimi ve rekreasyon yönetimindeki liderlik özelliklerine dikkat çekilmiş ve önemi vurgulanmıştır.Anahtar kelimelerRekreasyon yönetimi, rekreasyon liderliği, rekreasyon programları, lider, doğa eğitimi