Doğal çapraz bağlayıcı ile sentezlenen albümin mikro ve nano taşıyıcılardan kontrollü anti-kanser ilaç salımı

Kanser dünya üzerinde en çok ölüm oranına sahip hastalıklardan biridir. Yaygın olarak kullanılan tedavi biçimi kemoterapidir. Ancak kemoterapi hastaların sadece kanser hücrelerine değil sağlıklı vücut hücrelerine de zarar vermektedir. Kanser hastlarının bağışıklık sistemi düşük performansta çalışırken üzerine bir de sağlıklı hücrelerine de zarar vermesi hastayı oldukça zor bir sürecin pençesine alır. Kanser tedavisinde bizim hedefimiz sadece kanser hücrelerini yok etmektir. Bu da ancak nanoteknolojinin gelişmesiyle gerçekleştirilebilir. Nanoteknolojik çalışmaların birçoğunda hastalara intravenöz olarak çeşitli mikro ve nanotaşıyıcıların verilmesi gündemdedir. Bu taşıyıcıların sentezlenirken çeşitli polimerler kullanılmasının yanısıra farklı çapraz bağlayıcı ajanlar da kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında sentezlenen taşıyıcılar albümin proteini kullanılarak sentezlenmiştir. Albümin kanımızda %55 oranında bulunmaktadır. Bu sebepledir ki biyouyumlu bir moleküldür. Aynı zamanda yapılan çalışmalar albümin molekülünün kanserli bölgede biriktiğini de göstermiştir. Bu sayede kanser hedefli bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Geleneksel yöntemlerde kullanılan çapraz bağlayıcı glutaraldehittir. Glutaraldehitin belli dozunun üstü ölümcül etki yaratmaktadır. Zaten bağışıklığı düşük hastalarda kullanılması oldukça tehlikeli olabilir. Bu tez çalışmasında doğal çapraz bağlayıcılar kullanılmıştır. Bu doğal çapraz bağlayıcılar gallik asit, tannik asit, kuersetindir. Bu kimyasallar fenolik bileşiklerdir. Aynı zamanda da hepsi antioksidandır. Bu sayede kanser hücreleri üzerinde öldürücü etki yapması planlanmıştır. Sentezlenen albümin mikro taşıyıcılara ve albümin nano taşıyıcılara ilaç da yüklenerek etkisine bakılmıştır. Böylece ilaçlı ve ilaçsız etkileri karşılaştırılmıştır. Bu tez çalışmasında koaservasyon yöntemi kullanılarak albümin mikro taşıyıları sentezlenmiştir. Desolvasyon yöntemiyle albümin nanotaşıyıcılar sentezlenmiştir ancak bu aşamada bazı sorunlar yaşanmıştır. Koaservasyon yönteminde yöntem modifikasyonuna gidilerek albümin nano taşıyıcılar sentezlenmiştir. Taşıyıcıların boy dağılımlarına bakılarak optimum koşullar belirlenmiştir. Bu seçilen koşullarda sentezlenen taşıyıcıların karekterizayonu için fouirer transform infrared spektrofotometre (FTIR), taramalı elektron mikroskobu (SEM), hidrolitik degredasyon, sentezlenen ilaçlı taşıyıcıların da ilaç salınımı miktarının ölçümü yapılmıştır. Sentezlenen taşıyıcıların in-vitro sitotoksik denemeleri 3-4,5-dimetil tiyazolil-2,5-difeniltetrazoyum bromür (MTT) testi ile yapılmıştır. A549 akciğer kanseri hücre hattı ve HT29 kolon kanseri hücre hattı üzerinde çalışılmıştır. Denemeler sonucunda sitotoksik etkilere bakıldığında ilaç yüklenmeyen taşıyıcıların ilaçlı taşıyıcılar kadar etkili olduğu, doğal çapraz bağlayıcıların ilaç kadar etkili olduğu görülmüştür. Böylece hem albümin gibi biyouyumlu bir polimer kullanılarak kanser hedefli çalışılmış hem de kimyasal ilaç kullanmadan doğal antioksidanlarla antikanser etki yaratılmıştır. Kanser tedavisi için alternatif tedavi yöntemi olarak değerlendirilebilir.