Doğu Marmara Bölgesinde ayva bahçelerinde görülen külleme hastalık etmeninin tanılanması ve yaygınlığının belirlenmesi

DOĞU MARMARA BÖLGESİNDE AYVA BAHÇELERİNDE GÖRÜLEN KÜLLEME HASTALIK ETMENİNİN TANILANMASI VE YAYGINLIĞININ BELİRLENMESİ Hakan ERDOĞDU Düzce Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bitki Koruma Anabilim Dalı Yüksek Lisans Tezi Danışman: Doç. Dr. Nedim ALTIN Temmuz 2019, 38 sayfa Ayva Doğu Marmara Bölgesinin önemli ürünlerinden birisidir. Son yıllarda Ayvada Külleme hastalığı sorun oluşturmaya başlamıştır. Bu çalışma 2017 yılında Sakarya, Bursa, Bilecik ve Kocaeli illerinin ayva bahçelerinde görülen külleme hastalığının bulunma oranının, hastalık şiddetinin ve yaygınlığının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Survey çalışmaları esnasında 1057 da ayva bahçesinde 119 adet örnekleme yapılmıştır. Survey çalışmalarında bölgedeki ayva bahçelerinin yaklaşık olarak %3'ü incelenmiştir. Örneklemeler Ağustos ayında gerçekleştirilmiştir. Örnekleme bahçenin köşegenleri boyunca tesadüfü olarak belirlenmiş ağaçların dört yönünden ve boy hizasından rastgele seçilen 20 adet 1 yıllık sürgünde her sürgünden 5'er adet yaprak olmak üzere toplam 100 yaprakta 0–5 skalasına göre yapılmıştır. Morfolojik ve moleküler olarak yapılan tanılama çalışmaları sonucunda ayva bahçelerinde külleme hastalığına neden olan etmenin Podosphaera clandestina olduğu belirlenmiştir. Değerlendirmeler sonucunda ayvada külleme hastalığının yaygınlık oranı, bulunma oranı ve hastalık şiddeti sırasıyla Sakarya ilinde %100, %83.07 ve %36.91, Bursa ilinde %93.58, %55.99 ve %25.70, Bilecik ilinde %100, %41.47 ve %10.66, Kocaeli ilinde %100, %84.10 ve %28.56 olarak belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Ayva, külleme, yaygınlık, bulunma oranı, hastalık şiddeti.