Dokosaheksaenoik asit (DHA) serum ve servikal mukus örneği değerlerinin polikistik over sendromu (PKOS) olan hastalarda ve kontrol grubunda karşılaştırılması

Amaç: Birçok kronik hastalığın patofizyolojisinde olduğu gibi polikistik over sendromunda da kronik inflamasyon yer almaktadır. Diyet bileşenleri ile alınan omega-3 yağ asitlerinden olan dokosaheksaenoik asitin de (DHA) anti-inflamatuvar etkileri bulunmaktadır. Yaptığımız bu çalışmada polikistik over sendromu olan hastalarda DHA'nın serum ve servikal mukus örneğindeki değerlerini kontrol grubu ile karşılaştırmayı hedefledik. Materyal ve metot: Bu kesitsel çalışma; Recep Tayip Erdoğan Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Anabilim Dalı'nda Kadın Hastalıkları Polikliğinde yapılmıştır. Kadınlara çalışma hakkında bilgi verildikten sonra gönüllü yazılı onamları alınmıştır. Çalışmaya; 18-40 yaş arası PKOS ve kontrol grubundan 42'şer hasta alınmıştır. PKOS teşhisinde Rotterdam tanı kriterleri kullanılmıştır. Malignite tanısı ve şüphesi olan kadınlar, postmenapozal dönemdeki kadınlar, gebelik tanısı, konjenital adrenal sendrom tanısı olan, son 3 ay oral kontraseptif tedavi alan hastalar çalışmaya alınmamıştır. Çalışmaya dahil edilen her kadından açlık kan şekeri, lipid profili, beta insan koryonik gonadotropin (hCG), lüteinizan hormon (LH), folikül stimülan hormon (FSH), östrojen, progesteron, total testosteron (TT), 17-α hidroksiprogesteron (17-α OHP), Dihidroepiandrostenedion sülfat (DHEA-S) hormon düzeylerine bakılmıştır. Bunun dışında kadınlardan servikal mukus örneği ve kan örneği alınmıştır. Kan örnekleri biyokimya tüpüne alınıp santrifüj edilerek elde edilen serumlar ve servikal mukus örnekleri çalışılıncaya kadar -80 ℃ de muhafaza edilmiştir. Hedeflenen hasta ve kontrol grubu sayısına ulaşıldığında tüm numunelerin çözünmesi sağlanarak ve ELISA kitleri kullanılarak numunelerdeki DHA seviyeleri belirlenmiştir. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 84 hastanın verileri analiz edildi. Gruplar arasındaki bazal demografik verilerin karşılaştırmasında; yaş, VKI, parite, yaşayan çocuk sayısı, abortus, mFGS puanı, antral folikül sayısı, over volümünde artışı, PKO morfolojisi, hiperandrojenizm, hiperandrojenemi, hirsutizm bulguları, klinik oligomenore veya amenore şikâyeti PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). PKOS tanısı konulmuş hastaların PKOS fenotip dağılımına bakıldığında ise Fenotip A 33 xv (%78,6), Fenotip C 6 (%14,3), Fenotip D 3 (%7,1) olarak tespit edildi. Her iki grubun bazal hormon parametrelerinin karşılaştırmasında ise mid-luteal progesteron, LH, LH/FSH oranı, TT, 17-OH-Progesteron PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). İki grup arası lipid profili ve antropometrik ölçümlerin karşılaştırmasına baktığımızda; bel çevresi ve bel/kalça oranı PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Kalça çevresi, total kolesterol, HDL, trigliserid, LDL, AKŞ açısından her iki grup benzerlik gösterdi (p>0,05). Çalışmaya alınan iki grubun serum DHA ortalamaları arasındaki fark PKOS grubunda istatistiksel olarak anlamlı yüksek bulundu (p<0,05). Servikal mukus DHA ve serum CRP açısından her iki grup benzerlik gösterdi (p>0,05). PKOS grubundaki hastaların serum ve servikal mukus DHA seviyelerinin oranı 361,95/197,55=1,83 olarak tespit edildi. Kontrol grubundaki kadınların serum ve servikal mukus DHA oranı ise 268,12/221,83=1,2 olarak tespit edildi. İki grubun serum ve servikal mukus DHA seviyelerinin oranları karşılaştırıldığında PKOS grubunda serum ve servikal mukus DHA seviyeleri oranının kontrol grubuna kıyasla 1,52 kat daha düşük olduğu tespit edildi. Sonuç: PKOS olan hastalarda kontrol grubuna göre serum DHA düzeyi anlamlı olarak yüksek bulunmuş olup servikal yıkama sıvısı DHA oranları açısından her iki grup benzerlik göstermiştir. Serum DHA seviyesinin yüksek saptanması ve servikal mukusun serum değerlerinden (PKOS hastalarında kontrol grubuna göre serum/servikal mukus oranı) daha düşük tespit edilmesi PKOS hastalarındaki DHA'nın metabolize edilememesine bağlı olduğunu düşünmekteyiz. Araştırmamız alanında literatürün ilk çalışması olup bu konuda geniş serili ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. 2023, 117 sayfa Anahtar kelimeler: Polikistik over sendromu (PKOS), Dokosaheksaenoik asit (DHA), servikal mukus, yağ asitleri, omega 3